۲۰ فیلم دیدنی ۲۰۲۳؛ از اوپنهایمر تا روزهای عالی

اگر از فیلم‌های ۲۰۲۳ می‌خواهید شروع کنید، Oppenheimer برای درام تاریخی پرجزئیات، Past Lives برای داستان رابطه و انتخاب، Perfect Days برای سینمای آرام و Godzilla Minus One برای ترکیب هیولا و درام جنگ گزینه‌های متفاوتی‌اند. این فهرست ۲۰ فیلم را با موضوع، دلیل انتخاب و نکتهٔ پیش از تماشا معرفی می‌کند؛ ترتیب آن رتبه‌بندی قطعی کیفیت نیست.

فهرست، پیشنهاد تحریریه از گونه‌های مختلف سینمای ۲۰۲۳ است: درام، فیلم بین‌المللی، انیمیشن، فانتزی و اکشن. رتبهٔ عددی ادعای برتری قطعی ندارد. آکادمی اسکار توضیح داده است که آثار واجد شرایط دورهٔ ۹۶ در بازهٔ سال ۲۰۲۳ نمایش واجد شرایط داشته‌اند؛ فهرست حاضر همهٔ فیلم‌های آن دوره یا فقط نامزدهای اسکار نیست. آثار جشنواره‌ای نیز ممکن است در کشورها زمان اکران متفاوتی داشته باشند.

برای بررسی جایزه‌ها از نتایج رسمی اسکار ۲۰۲۴ و فهرست برندگان کن ۲۰۲۳ استفاده شده است. جایزه معیار کمکی است، نه جایگزین سلیقه. پیش از انتخاب، به مدت، زبان، زیرنویس و رده‌بندی سنی فکر کنید. برای تماشای خانوادگی، نوع خشونت یا مضمون را جداگانه بررسی کنید؛ ظاهر فانتزی یا انیمیشن به‌تنهایی مناسب‌بودن برای کودک را تضمین نمی‌کند.

درام تاریخی کریستوفر نولان دربارهٔ ساخت بمب اتم و پیامدهای سیاسی و اخلاقی آن است. روایت میان دوره‌های زمانی جابه‌جا می‌شود و گفت‌وگوهای طولانی دارد.

برای علاقه‌مند به تاریخ علم و فیلم پرجزئیات انتخاب خوبی است؛ اگر داستان خطی و کوتاه می‌خواهید، زمان و ساختار آن را در نظر بگیرید. فیلم برندهٔ بهترین فیلم اسکار ۲۰۲۴ شد.

پیش از تماشا: مضمون جنگ و انفجار اتمی برای کودک مناسب نیست.

دو دوست کودکی پس از مهاجرت از هم دور می‌شوند و سال‌ها بعد دوباره ارتباط می‌گیرند. فیلم از امکان‌های از دست‌رفته، هویت و رابطهٔ کنونی شخصیت‌ها می‌گوید.

ریتم آرام و مکالمه‌محور دارد. برای کسی که از درام عاشقانهٔ کم‌حادثه و موقعیت‌های حل‌نشده لذت می‌برد مناسب است، نه تماشاگر دنبال پایان قطعی و ملودرام پراتفاق.

پیش از تماشا: موضوع جدایی و حسرت عاطفی محور داستان است.

زنی به نام بلا در جهانی خیال‌پردازانه تجربهٔ استقلال، یادگیری و کنترل زندگی خود را از نو می‌سازد. تصویر و طراحی صحنه عمداً اغراق‌شده‌اند.

فیلمی عجیب، طنزآمیز و بزرگسالانه است. بازی اما استون و طراحی بصری‌اش در اسکار ۲۰۲۴ جایزه گرفتند. اگر روایت واقع‌گرایانه می‌خواهید، سبک اغراق‌آمیز اثر ممکن است برایتان غریب باشد.

پیش از تماشا: محتوای جنسی و موضوع‌های بزرگسالانه دارد.

معلمی سخت‌گیر، دانش‌آموزی که تعطیلات را در مدرسه مانده و یکی از کارکنان آشپزخانه به‌تدریج رابطه‌ای غیرمنتظره می‌سازند.

طنز تلخ و گرمای انسانی فیلم به شخصیت‌ها متکی است. برای تماشای زمستانی و مخاطب علاقه‌مند به درام شخصیت‌محور مناسب است، اما انتظار کمدی پرشوخی و سریع از آن نداشته باشید.

پیش از تماشا: سوگ و تنهایی در داستان حضور دارند.

فیلم مارتین اسکورسیزی قتل‌های مرتبط با ثروت نفتی مردم اوسیج در دههٔ ۱۹۲۰ را روایت می‌کند و به رابطهٔ قدرت و خشونت می‌پردازد.

مدت طولانی و فضای سنگین دارد. برای علاقه‌مند به تاریخ آمریکا و درام جنایی جدی ارزش تماشا دارد؛ بهتر است آن را بازنمایی سینمایی یک رویداد تاریخی بدانید و برای مطالعهٔ تاریخ به منابع مستقل مراجعه کنید.

پیش از تماشا: خشونت و قتل‌های مکرر نمایش داده می‌شود.

معلمی در منطقه‌ای دورافتاده با اتهامی جدی و رابطه‌های پیچیدهٔ همکاران روبه‌رو می‌شود. فیلم نوری بیلگه جیلان بر گفت‌وگو و ابهام اخلاقی تکیه دارد.

برای تماشاگر سینمای تأملی و پلان‌های بلند مناسب است. قرار نیست همهٔ شخصیت‌ها دوست‌داشتنی یا همهٔ پرسش‌ها پاسخ‌داده‌شده باشند. زمان بلند فیلم و گفت‌وگوهای فلسفی بخشی از تجربهٔ آن است.

پیش از تماشا: موضوع اتهام و روابط قدرت برای مخاطب کم‌سن مناسب نیست.

پس از مرگ مردی در خانه‌ای کوهستانی، همسر او در دادگاه با پرسش‌هایی دربارهٔ رابطه‌شان روبه‌رو می‌شود. روایت قطعیت ساده ارائه نمی‌کند.

فیلم دادگاهی با تمرکز بر زبان، شهادت و برداشت‌های متناقض است. اگر از معمایی لذت می‌برید که بیشتر شخصیت‌ها را می‌کاود تا فقط پاسخ جنایی بدهد، انتخاب مناسبی است. فیلمنامهٔ آن برندهٔ اسکار شد.

پیش از تماشا: موضوع مرگ و تنش خانوادگی دارد.

سربازی بازنشسته در دانمارک قرن هجدهم می‌کوشد زمینی دشوار را آباد کند و با قدرت محلی درگیر می‌شود. مادس میکلسن نقش اصلی را بازی می‌کند.

درام تاریخی با چشم‌انداز سرد و تضاد طبقاتی است. برای کسی که قصهٔ پایداری و نزاع بر سر زمین را دوست دارد مناسب است؛ از عنوان آن انتظار فانتزی یا ماجراجویی سبک نداشته باشید.

پیش از تماشا: خشونت و سختی زندگی در فیلم دیده می‌شود.

دو آدم تنها در هلسینکی می‌کوشند با وجود بدشانسی و مشکلات روزمره رابطه‌ای بسازند. فیلم آکی کوریسماکی کوتاه و کم‌حرف است.

طنز خشک، رنگ‌های سنجیده و سکوت‌های طولانی دارد. اگر به داستان عاشقانهٔ ساده با لحن خاص و بدون اغراق علاقه‌مندید، انتخابی متفاوت است. جایزهٔ هیئت داوران کن ۲۰۲۳ را گرفت.

پیش از تماشا: اشاره به اعتیاد و دشواری معیشت وجود دارد.

مردی که در توکیو سرویس‌های بهداشتی عمومی را نظافت می‌کند، زندگی روزمره، موسیقی و دیدارهای کوتاه را با دقت تجربه می‌کند.

روایت ویم وندرس آرام و مشاهده‌گر است. برای تماشاگر علاقه‌مند به جزئیات زندگی عادی، تکرار و تغییرهای کوچک مناسب است؛ اگر دنبال بحران پرحادثه هستید، ریتمش ممکن است کند باشد.

پیش از تماشا: فضای کلی آرام است، اما موضوع‌های تنهایی و رابطهٔ خانوادگی دارد.

رابطهٔ آشپز و همکارش در فرانسهٔ قرن نوزدهم از خلال تهیهٔ غذا و زندگی مشترک روایت می‌شود. صحنه‌های آشپزی نقش اصلی دارند.

برای علاقه‌مند به سینمای حسی، غذا و رابطهٔ بالغ جذاب است. فیلم فرصت می‌دهد مراحل آشپزی را با حوصله ببینید و از گفت‌وگوی کم‌حجم شخصیت‌ها نتیجه بگیرید. در کن ۲۰۲۳ جایزهٔ کارگردانی گرفت.

پیش از تماشا: ریتم آرام و مضمون بیماری در بخش‌هایی از داستان هست.

مایلز مورالز وارد جهان‌های موازی و گروهی از نسخه‌های مرد عنکبوتی می‌شود و دربارهٔ سرنوشت خود تصمیم سختی می‌گیرد.

انیمیشن پرانرژی با سبک‌های تصویری متعدد است. دیدن فیلم اول فهم رابطه‌ها را آسان‌تر می‌کند. پایان این قسمت داستان را کاملاً نمی‌بندد، پس پیش از تماشا بدانید ادامه‌ای برای آن در نظر گرفته شده است.

پیش از تماشا: اکشن پرشتاب و نورهای چشمک‌زن برای بعضی مخاطبان آزاردهنده است.

زندگی روزمرهٔ خانوادهٔ فرمانده اردوگاه آشویتس در خانه‌ای کنار اردوگاه می‌گذرد؛ خشونت بیشتر از راه صدا و فاصله حس می‌شود.

فیلمی سنگین دربارهٔ عادی‌شدن جنایت است. برندهٔ اسکار فیلم بین‌المللی ۲۰۲۴ شد. انتخاب مناسب برای مطالعهٔ اخلاقی و تاریخی است، اما تماشایش نیاز به آمادگی روانی دارد و سرگرمی معمولی نیست.

پیش از تماشا: موضوع هولوکاست و خشونت تاریخی بسیار سنگین است.

نویسنده‌ای از کلیشه‌های بازار نشر دربارهٔ زندگی سیاه‌پوستان خسته می‌شود و با تصمیمی طعنه‌آمیز نتیجه‌ای غیرمنتظره می‌گیرد.

طنز فیلم نقد صنعت فرهنگ را با رابطهٔ خانوادگی ترکیب می‌کند. فیلمنامهٔ اقتباسی آن در اسکار ۲۰۲۴ برنده شد. اگر کمدی اجتماعی با لایهٔ عاطفی می‌خواهید، گزینهٔ مناسبی است.

پیش از تماشا: زبان و موضوع‌های بزرگسالانه در فیلم وجود دارد.

پسری پس از فقدان مادر وارد جهانی خیال‌انگیز می‌شود و با خاطره، خانواده و پذیرش تغییر روبه‌رو می‌شود. فیلم ساختهٔ هایائو میازاکی است.

برای علاقه‌مندان فانتزی بصری و روایت چندلایه مناسب است. انتظار توضیح صریح همهٔ نمادها را نداشته باشید. اسکار بهترین انیمیشن بلند ۲۰۲۴ را گرفت، اما برچسب انیمیشن به معنی آسان‌بودن مضمون برای خردسالان نیست.

پیش از تماشا: سوگ، جنگ و تصویرهای ترس‌آور برای برخی کودکان دشوارند.

گروهی از ماجراجویان در جهانی فانتزی برای جبران اشتباه گذشته و نجات عزیزی با دشمنان و موجودات عجیب روبه‌رو می‌شوند.

فیلم برای تماشای سرگرم‌کنندهٔ گروهی مناسب است و دانستن قواعد بازی نقش‌آفرینی Dungeons & Dragons ضروری نیست. شوخی و ماجراجویی بر پیچیدگی اسطوره‌ای غلبه دارند.

پیش از تماشا: نبرد و موجودات تهدیدکننده در فیلم دیده می‌شوند.

ایتن هانت و گروهش دنبال مهار تهدیدی فناورانه‌اند و در مسیر با تعقیب‌های بزرگ و انتخاب‌های دشوار روبه‌رو می‌شوند.

برای دوستداران اکشن و بدلکاری انتخابی روشن است. شناخت قسمت‌های قبلی به رابطهٔ شخصیت‌ها کمک می‌کند، ولی خط اصلی را می‌توان دنبال کرد. عنوان Part One نشان می‌دهد روایت پایان کاملاً مستقلی ندارد.

پیش از تماشا: خشونت اکشن و صحنه‌های پرتنش دارد.

جان ویک برای خروج از چرخهٔ تعقیب و دشمنی با شبکهٔ قدرتمندتری روبه‌رو می‌شود. فیلم بر طراحی صحنه‌های نبرد تکیه دارد.

برای مخاطب اکشن طراحی‌شده و مبارزه‌های طولانی مناسب است. بهتر است سه قسمت پیشین را دیده باشید تا انگیزه‌ها روشن باشند. زمان بلند و تعداد زیاد مبارزه ممکن است برای تماشاگر دنبال درام آرام خسته‌کننده باشد.

پیش از تماشا: خشونت شدید و پیوسته دارد و برای کودک مناسب نیست.

گروه نگهبانان برای نجات یکی از اعضا وارد مأموریتی می‌شود که گذشتهٔ راکت را آشکار می‌کند. طنز و موسیقی کنار سوگ قرار می‌گیرند.

اگر دو قسمت قبلی و حضور شخصیت‌ها در جهان مارول را می‌شناسید، بار عاطفی داستان بیشتر می‌شود. فیلم فقط ماجرای شاد فضایی نیست و بخش‌هایی از گذشتهٔ راکت تلخ است.

پیش از تماشا: آزار حیوانات و صحنه‌های ناراحت‌کننده در داستان وجود دارد.

ژاپن پس از جنگ با گودزیلا روبه‌رو می‌شود و یک خلبان سابق با ترس و احساس گناه خود دست‌وپنجه نرم می‌کند.

فیلم هیولایی را با درام بازماندگان جنگ ترکیب می‌کند. اگر اکشن با داستان انسانی می‌خواهید، انتخاب خوبی است. جلوه‌های ویژه‌اش در اسکار ۲۰۲۴ برنده شد؛ این جایزه دربارهٔ کیفیت فنی مشخصی است، نه حکم به بهترین‌بودن برای همهٔ مخاطبان.

پیش از تماشا: ویرانی، مرگ و یادآوری جنگ در فیلم پررنگ است.

اگر درام تاریخی پرحجم می‌خواهید، Oppenheimer و Killers of the Flower Moon را انتخاب کنید. برای داستان‌های آرام‌تر دربارهٔ رابطه و زندگی روزمره، Past Lives، Fallen Leaves یا Perfect Days مناسب‌ترند. اگر فیلمی سنگین دربارهٔ اخلاق و تاریخ می‌خواهید، The Zone of Interest را با آمادگی سراغ بگیرید. برای سرگرمی پرشتاب، گزینه‌های اکشن و فانتزی انتهای فهرست انتخاب ساده‌تری هستند.

برای مخاطب نوجوان، دربارهٔ هر فیلم رده‌بندی سنی و حساسیت فردی را بررسی کنید. The Boy and the Heron با وجود انیمیشن‌بودن مضمون سوگ دارد و Spider-Verse پرتحرک و پرنور است. فیلم‌هایی مانند Poor Things یا John Wick: Chapter 4 برای تماشای کودکانه مناسب نیستند. اگر فیلم‌های سال بعد را می‌خواهید، راهنمای انیمیشن‌های ۲۰۲۴ انتخاب‌های تازه‌تری دارد.

نه لزوماً. اسکار جایزه‌ای با دسته‌های مشخص و رأی اعضای آکادمی است. Oppenheimer برندهٔ بهترین فیلم شد، اما اگر درام کم‌حادثه می‌خواهید Past Lives یا Perfect Days می‌توانند برای شما مناسب‌تر باشند. American Fiction فیلمنامهٔ اقتباسی گرفت و Anatomy of a Fall فیلمنامهٔ غیراقتباسی، در حالی که هرکدام تجربهٔ روایی متفاوتی دارند. بهتر است جایزه را نشانه‌ای از دیده‌شدن اثر بخوانید، نه نسخهٔ واحد تماشا.

دسترسی قانونی فیلم‌ها بر حسب کشور و زمان تغییر می‌کند. پیش از خرید اشتراک یا کرایه، عنوان اصلی را در سرویس محل خود جست‌وجو کنید. کیفیت زیرنویس و دوبله نیز تجربه را تغییر می‌دهد، به‌ویژه برای فیلم‌های چندزبانه. برای شناخت تولید تصویر و جلوه‌های ویژه، مقالهٔ هوش مصنوعی در هنر و فیلم زمینهٔ فنی دیگری می‌دهد؛ هیچ‌کدام از جایزه‌های این فهرست به‌تنهایی روش ساخت همهٔ نماها را توضیح نمی‌دهد.

برای انتخاب از میان فیلم‌های ۲۰۲۳، نخست حال‌وهوای مورد نظر و تناسب سنی را مشخص کنید. این فهرست از فیلم آرام و گفت‌وگومحور تا اکشن پرتنش را پوشش می‌دهد. اطلاعات جوایز با منابع رسمی اسکار و کن تطبیق داده شده، اما جایزه و ترتیب فهرست جای سلیقهٔ شخصی و بررسی محتوای فیلم را نمی‌گیرند.

• آکادمی اسکار، نتایج رسمی مراسم ۲۰۲۴
• جشنوارهٔ کن، برندگان دورهٔ ۲۰۲۳
• آکادمی اسکار، توضیح شرایط آثار واجد شرایط دورهٔ ۹۶