اگر خودرو فقط هنگام ترمز به چپ یا راست می‌کشد، ممکن است نیروی ترمز دو سمت برابر نباشد. کالیپر، لنت، دیسک، شلنگ ترمز، تایر و قطعات تعلیق از علت‌های قابل بررسی‌اند. از روی جهت کشیدن نمی‌توان قطعه خراب را با قطعیت تعیین کرد. اگر انحراف شدید است یا پدال، صدا و بوی غیرعادی دارید، رانندگی را ادامه ندهید و برای بررسی ایمن اقدام کنید.

خلاصه کلیدی
  • کشیدن فقط هنگام ترمز با انحراف همیشگی خودرو تفاوت دارد و مسیر عیب‌یابی را عوض می‌کند.
  • کالیپر گیرکرده، فشار نامساوی ترمز، تایر و قطعات جلوبندی باید بررسی شوند.
  • انحراف شدید، دود، بوی سوختگی یا تغییر پدال ترمز دلیل توقف ایمن و کمک گرفتن است.

اولین کار هنگام کشیدن خودرو در ترمز چیست؟

اگر خودرو هنگام ترمز ناگهان به یک سمت می‌رود، سرعت را آرام و بدون حرکت تند فرمان کم کنید و در جای امن توقف کنید. ترمزهای مکرر و شدید برای «آزمایش» مشکل مناسب نیستند. اگر انحراف شدید، دود، بوی سوختگی یا پدال غیرعادی دارید، ادامه مسیر می‌تواند خطرناک باشد.

چراغ هشدار ترمز، سطح روغن ترمز و وضعیت ظاهری تایرها اطلاعات اولیه می‌دهند، اما بازکردن قطعه داغ یا دست‌زدن به دیسک پس از توقف کار ایمنی نیست. اگر چرخ خاصی بسیار داغ به نظر می‌رسد، فاصله بگیرید و از تعمیرکار کمک بخواهید. خودرو را در سطح صاف، با ترمز پارک و علائم هشدار لازم نگه دارید.

اگر انحراف خفیف و فقط در یک ترمز خاص رخ داده، باز هم زمان، سرعت، وضعیت جاده و محل احساس کشش را یادداشت کنید. خیابان شیب‌دار، چاله و سطح لغزنده می‌توانند رفتار خودرو را تغییر دهند. مقایسه با شرایط عادی برای تعمیرکار مفید است، ولی نباید برای تشخیص، ترمز خطرناک را در مسیر عمومی تکرار کنید.

چرا کالیپر می‌تواند خودرو را بکشد؟

کالیپر ترمز لنت را به دیسک فشار می‌دهد. اگر حرکت آن در یک سمت گیر کند یا فشار درست اعمال نشود، نیروی ترمز دو چرخ نامتعادل می‌شود و خودرو ممکن است هنگام ترمز منحرف شود. کالیپر گیرکرده گاهی پس از رهاکردن پدال هم اصطکاک و گرمای غیرعادی ایجاد می‌کند.

نشانه‌های همراه می‌تواند بوی لنت داغ، داغ شدن یک چرخ، فرسایش نامساوی لنت یا سخت‌چرخیدن چرخ باشد. با این حال همین نشانه‌ها برای تعیین قطعه کافی نیستند؛ شلنگ ترمز، راهنمای کالیپر و قطعات دیگر نیز باید بررسی شوند. تعمیرکار می‌تواند با بازدید، مقایسه لنت‌ها و بررسی حرکت اجزا علت را محدود کند.

منبع Firestone کالیپر معیوب را یکی از علت‌های کشیدن خودرو و سایش نامساوی معرفی می‌کند. اگر به لرزش ناشی از دیسک ترمز هم شک دارید، تفاوت لرزش و انحراف را جدا یادداشت کنید. تعویض دیسک بدون تشخیص کالیپر یا فشار ترمز ممکن است مشکل اصلی را حل نکند.

آیا لنت و دیسک ترمز هم مقصرند؟

لنت‌های فرسوده یا آلوده و دیسک‌هایی با وضعیت نامساوی می‌توانند عملکرد ترمز دو طرف را متفاوت کنند. اگر یک طرف دیرتر یا ضعیف‌تر ترمز بگیرد، خودرو ممکن است به سمت دیگر متمایل شود. صدا، لرزش و تغییر فاصله توقف نیز باید همراه با انحراف بررسی شوند.

بازدید ترمز فقط نگاه‌کردن به ضخامت لنت از بیرون نیست. تعمیرکار باید سایش هر دو سمت، وضعیت سطح دیسک، حرکت کالیپر و تماس لنت را بسنجد. تعویض یک لنت بدون فهم علت سایش نامساوی می‌تواند مشکل را زود برگرداند. اگر روغن یا ماده دیگری به سطح اصطکاک رسیده، پاک‌کردن ظاهری همیشه راه‌حل کافی نیست.

وقتی پدال در ترمزگیری می‌لرزد، احتمال مشکل سطح دیسک مطرح می‌شود؛ اما لرزش و کشیدن ممکن است علت‌های جدا یا مشترک داشته باشند. از تعمیرکار بخواهید یافته‌های هر چرخ را نشان دهد و توضیح دهد کدام مشاهده تشخیص را پشتیبانی می‌کند. تصمیم به تراش یا تعویض دیسک باید براساس اندازه‌گیری و حدود مجاز همان خودرو باشد.

نمای آموزشی دو چرخ جلو و نیروی ترمز نامتوازن
نمای آموزشی دو چرخ جلو و نیروی ترمز نامتوازن

شلنگ و فشار هیدرولیک چه اثری دارند؟

شلنگ یا اجزای مدار هیدرولیک ترمز اگر فشار را به‌درستی منتقل یا آزاد نکنند، می‌توانند عملکرد یک چرخ را تغییر دهند. به همین دلیل عیب‌یابی انحراف در ترمز فقط به قطعات قابل‌دیدن کنار چرخ محدود نیست. نشتی، پدال نرم یا افت مایع ترمز نیاز به بررسی فوری دارند.

گاهی فشار پس از رهاکردن پدال در یک چرخ باقی می‌ماند و ترمز همان سمت داغ می‌کند. تشخیص اینکه علت از شلنگ، کالیپر یا بخش دیگری است، با ابزار و روش تعمیرگاهی انجام می‌شود. دستکاری مسیر ترمز یا هواگیری بدون دانش و تجهیزات مناسب خطرناک است، چون خطا در این مدار مستقیماً بر توان توقف خودرو اثر می‌گذارد.

اگر سطح مایع ترمز پایین آمده یا لکه‌ای نزدیک چرخ می‌بینید، خودرو را برای رفتن به تعمیرگاه با رانندگی آزمایش نکنید. کاهش مایع می‌تواند نشان‌دهنده نشتی یا فرسودگی باشد و باید علت آن پیدا شود. سرویس دوره‌ای و ثبت زمان تعویض قطعات کمک می‌کند تعمیرکار مسیر بررسی را سریع‌تر طی کند.

تایر و فشار باد چگونه باعث انحراف می‌شوند؟

فشار باد نامساوی، آسیب تایر یا تفاوت زیاد در چسبندگی دو چرخ می‌تواند مسیر خودرو را تغییر دهد؛ هنگام ترمز این تفاوت گاهی واضح‌تر می‌شود. قبل از نسبت‌دادن مشکل به ترمز، وضعیت ظاهری و فشار باد تایرها باید طبق مشخصات خودرو بررسی شود. تایر آسیب‌دیده را نباید با بادکردن صرف بی‌خطر دانست.

فشار باد را در شرایط مناسب و با عدد توصیه‌شده سازنده روی برچسب خودرو بسنجید، نه عدد بیشینه روی دیواره تایر. به بریدگی، برآمدگی، سایش نامساوی و تفاوت نوع یا اندازه تایرهای دو سمت هم توجه کنید. اگر تایر پس از پارک طولانی فقط در شروع حرکت لرزش موقت دارد، آن را با تخت‌شدگی موقت تایر اشتباه نگیرید؛ انحراف هنگام ترمز نیاز به بررسی جدا دارد.

گاهی مشکل هم‌زمان از تایر و ترمز است. تعمیرکار باید یافته‌ها را به‌ترتیب بررسی کند و پس از رفع هر ایراد، رفتار خودرو را در شرایط ایمن ارزیابی کند. تعویض تایر بدون بررسی مجموعه ترمز، یا برعکس، ممکن است فقط بخشی از علت را رفع کند. ثبت اینکه کشش در جاده خشک، بارانی یا پس از گرم شدن خودرو رخ می‌دهد کمک‌کننده است.

قطعات تعلیق و فرمان چه نقشی دارند؟

لقی در قطعات جلوبندی، بوش‌ها یا اتصالات فرمان ممکن است هنگام جابه‌جایی وزن خودرو در ترمزگیری آشکار شود. در این حالت انحراف لزوماً از اختلاف نیروی ترمز نیست. بازدید فنی باید سلامت اتصالات و تنظیمات چرخ را نیز در کنار ترمز بررسی کند.

نشانه‌های همراه می‌تواند صدای تق‌تق روی دست‌انداز، سایش غیرعادی لاستیک یا احساس ناپایداری در فرمان باشد. با این حال صدا محل خرابی را با قطعیت مشخص نمی‌کند. بازدید روی جک و بررسی لقی طبق روش سازنده لازم است. اگر قطعه‌ای شل یا آسیب‌دیده باشد، میزان خطر با نوع قطعه و شدت خرابی تغییر می‌کند.

تنظیم فرمان یا میزان فرمان پیش از رفع لقی قطعات فرسوده ممکن است پایدار نماند. از تعمیرکار بخواهید نخست وضعیت مکانیکی را گزارش کند، سپس درباره تنظیم زوایا تصمیم بگیرد. اگر کشش فقط هنگام ترمز است، این نکته را از ابتدا بگویید؛ چون بررسی انحراف دائمی خودرو و انحراف زیر بار ترمز مسیر یکسانی ندارد.

جهت کشیدن خودرو چه چیزی را نشان می‌دهد؟

جهت کشیدن سرنخ است، اما به‌تنهایی قطعه خراب را مشخص نمی‌کند. ممکن است ترمز یک سمت بیشتر درگیر شود، یا سمت دیگر به‌اندازه کافی نیرو نگیرد. تایر، سطح جاده و تعلیق نیز می‌توانند جهت مشاهده‌شده را تغییر دهند. تشخیص باید با بازدید و آزمون ایمن تأیید شود.

برخی راهنماهای سریع می‌گویند خودرو همیشه به سمت چرخ معیوب می‌کشد. این جمله برای همه نوع خرابی درست نیست. کالیپر گیرکرده‌ای که بیش از حد ترمز می‌گیرد با ترمزی که ضعیف عمل می‌کند اثر یکسان ندارد. اگر در یک مسیر شیب‌دار خودرو به راست رفته، همان مشاهده را گزارش کنید، اما از آن نتیجه قطعی درباره چرخ راست یا چپ نگیرید.

برای گزارش دقیق، بنویسید فرمان می‌چرخد یا تمام خودرو منحرف می‌شود، پدال چه حسی دارد، لرزش یا صدا وجود دارد و مشکل از چه زمانی شروع شده است. اگر پس از تعویض لنت، تصادف یا برخورد با چاله رخ داده، این زمان‌بندی را هم بگویید. تعمیرکار با مجموعه نشانه‌ها تصمیم می‌گیرد چه قطعه‌هایی را ابتدا بررسی کند.

تعمیرکار باید چه چیزهایی را بررسی کند؟

بررسی مناسب شامل آزمون ایمن رفتار خودرو، بازدید تایر و تعلیق، مقایسه لنت و دیسک دو سمت و کنترل حرکت کالیپر و مدار ترمز است. ترتیب دقیق به نشانه‌های خودرو بستگی دارد. هدف این است که علت انحراف پیدا شود، نه اینکه فقط یک قطعه محتمل تعویض شود.

از تعمیرگاه بخواهید نتیجه بازدید را با موارد قابل مشاهده توضیح دهد: ضخامت و سایش لنت‌ها، وضعیت سطح دیسک، نشتی احتمالی، دمای غیرعادی چرخ و سلامت تایر. اگر قطعه‌ای نیاز به تعویض دارد، درباره دلیل، نوع قطعه و بررسی سمت مقابل بپرسید. در ترمزها، سازگاری قطعات دو سمت محور و اجرای درست سرویس اهمیت دارد.

پس از تعمیر نیز باید عملکرد ترمز در محیط مناسب و با سرعت ایمن بررسی شود. اگر هنوز کشش، لرزش یا پدال غیرعادی وجود دارد، خودرو را تحویل‌گرفته و برای استفاده روزمره آماده فرض نکنید. گزارش کنید در چه شرایطی ایراد باقی مانده است. گاهی بیش از یک نقص هم‌زمان وجود دارد و رفع نخستین مورد همه علائم را از بین نمی‌برد.

چه زمانی خودرو را با یدک‌کش ببریم؟

اگر کشیدن شدید است، خودرو به‌سختی متوقف می‌شود، پدال ناگهان نرم یا سفت شده، مایع ترمز نشت می‌کند یا از چرخ دود و بوی سوختگی می‌آید، رانندگی تا تعمیرگاه انتخاب ایمنی نیست. خودرو را در جای امن متوقف کنید و برای حمل یا کمک تخصصی اقدام کنید.

در بزرگراه، اولویت خروج ایمن از مسیر تردد است. چراغ خطر را روشن کنید و اگر امکان دارد در محلی بایستید که دیگران شما را می‌بینند. نزدیک چرخ داغ نشوید و قطعات ترمز را لمس نکنید. دستورهای ایمنی جاده و شرایط محل را رعایت کنید. ادامه مسیر برای صرفه‌جویی در هزینه حمل می‌تواند خطر برخورد یا خرابی بیشتر ایجاد کند.

حتی اگر کشش خفیف است، آن را تا سرویس دوره‌ای بعدی عقب نیندازید. ترمز سامانه اصلی ایمنی خودروست و مشکل می‌تواند پیشرفت کند. زمان مراجعه را نزدیک تعیین کنید و تا روشن‌شدن علت، از مسیرهای طولانی و سرعت بالا پرهیز کنید. اگر در رفت‌وآمد کوتاه نیز رفتار خودرو غیرقابل پیش‌بینی است، حمل خودرو را انتخاب کنید.

جمع‌بندی

کشیدن خودرو به یک سمت هنگام ترمز می‌تواند از نامتوازن بودن نیروی ترمز، کالیپر، لنت و دیسک، تایر یا قطعات تعلیق باشد. جهت کشیدن به‌تنهایی تشخیص قطعه نیست. اگر انحراف شدید یا پدال، بو و دود غیرعادی دارید، در جای امن توقف و برای حمل خودرو اقدام کنید. در تعمیرگاه، بررسی هر دو سمت و آزمون پس از تعمیر را بخواهید.

سوالات متداول
آیا میزان فرمان مشکل را حل می‌کند؟
تنها اگر علت از تنظیم زوایا باشد. کشیدن فقط هنگام ترمز باید با بازدید ترمز، تایر و تعلیق بررسی شود.
اگر خودرو به راست می‌کشد، ترمز راست خراب است؟
جهت انحراف به‌تنهایی قطعه را مشخص نمی‌کند؛ یک سمت ممکن است بیش از حد یا کمتر از حد لازم ترمز بگیرد.
آیا می‌توان تا تعمیرگاه رانندگی کرد؟
اگر کشش شدید، پدال غیرعادی، نشتی، دود یا بوی سوختگی دارید، خودرو را متوقف و از حمل ایمن استفاده کنید.
منابع
نوشته قبلی