کفش خیس اگر کنار بخاری یا در خشک‌کن داغ قرار بگیرد، ممکن است چسب، رویه یا شکل قالب آن آسیب ببیند. راه کم‌خطر معمولاً جذب آب اضافی و خشک شدن در جریان هوای ملایم است. جنس کفش و میزان خیس‌شدن تعیین می‌کند چه مدت باید صبر کرد. برای کفش چرمی، جیر و کفش ورزشی هم یک روش یکسان مناسب نیست. پس از خشک شدن کفش، برای رسیدگی به بو علت بوی بد کفش و روش‌های کم کردن آن را ببینید.

خلاصه کلیدی
  • کفش را از پا درآورید، بندها را شل کنید و اگر کفی جداشدنی دارد آن را بیرون بیاورید.
  • چند برگ کاغذ ساده یا دستمال کاغذی بدون رنگ را مچاله کنید و به نرمی در پنجه و میانه کفش بگذارید.
  • کفش را در اتاقی با هوای در گردش و دمای معمول بگذارید.
  • گرمای زیاد ممکن است چسب اتصال زیره و رویه را ضعیف کند، پارچه را جمع کند یا چرم را خشک و شکننده سازد.

نخستین کار پس از خیس شدن کفش چیست؟

کفش را از پا درآورید، بندها را شل کنید و اگر کفی جداشدنی دارد آن را بیرون بیاورید. گل و آب سطحی را با پارچه تمیز و نرم بردارید. این کار راه گردش هوا به داخل را باز می‌کند و از ماندن رطوبت زیر کفی جلوگیری می‌کند. کفش را نچلانید و قسمت پاشنه را برای خروج آب فشار ندهید.

اگر کفش در آب آلوده یا گل فرو رفته، پیش از خشک کردن، آلودگی را مطابق دستور نگهداری همان جنس پاک کنید. خشک شدن گل روی رویه می‌تواند تمیزکردن بعدی را سخت‌تر کند. برای کفش پارچه‌ای شاید آبکشی محدود لازم باشد، اما جیر و چرم به مراقبت متفاوت نیاز دارند. برچسب یا راهنمای سازنده را در اولویت بگذارید. شستن بی‌برنامه ممکن است از خودِ باران آسیب بیشتری وارد کند.

داخل کفش را هم بررسی کنید. اگر جوراب خیس یا جسم کوچک در آن مانده باشد، تبخیر کندتر می‌شود. کفش‌های دو لایه یا دارای آستر ضخیم دیرتر از صندل پارچه‌ای خشک می‌شوند. ابتدا آب آزاد را با قرار دادن کوتاه روی حوله بگیرید و سپس سراغ جذب رطوبت درونی بروید. عجله برای پوشیدن دوباره، مخصوصاً وقتی کفی هنوز نمناک است، می‌تواند بو و ناراحتی پا ایجاد کند.

کاغذ داخل کفش را چگونه بگذاریم؟

چند برگ کاغذ ساده یا دستمال کاغذی بدون رنگ را مچاله کنید و به نرمی در پنجه و میانه کفش بگذارید. کاغذ باید فضای خالی را پر کند، نه اینکه با فشار شکل پنجه را عوض کند. پس از خیس شدن کاغذ، آن را عوض کنید تا جذب رطوبت ادامه پیدا کند. روزنامه ممکن است آستر روشن را لک کند.

راهنمای نایکی برای خشک کردن کفش استفاده از کاغذ برای جذب رطوبت و حفظ شکل را پیشنهاد می‌کند. نکته عملی این است که کاغذ مرطوب را ساعت‌ها همان‌جا رها نکنید. در کفش کاملاً خیس، نوبت اول زودتر اشباع می‌شود و باید چند بار تعویض شود. اگر پس از چند ساعت کاغذ هنوز خشک است ولی رویه مرطوب مانده، گردش هوا را بررسی کنید.

قالب نگهدارنده کفش هم می‌تواند برای بعضی کفش‌های چرمی مفید باشد، ولی نوع چوبی یا پلاستیکی و زمان گذاشتن آن به جنس و رطوبت بستگی دارد. قالبی که درون کفش بسیار خیس راه هوا را ببندد ممکن است خشک شدن را کند کند. برای شروع، کاغذ سبک و قابل تعویض روش ساده‌تری است. مراقب باشید کاغذ را چنان محکم نگذارید که دو طرف رویه کشیده شود.

بهترین جای خانه برای خشک شدن کجاست؟

کفش را در اتاقی با هوای در گردش و دمای معمول بگذارید. اگر پنجره یا پنکه ملایم دارید، جریان هوا را به اطراف کفش برسانید. کفش را روی سطحی قرار دهید که زیر آن هم هوا رد شود و آب به کف‌پوش آسیب نزند. نور مستقیم و گرمای موضعی شدید را از آن دور نگه دارید.

قرار دادن کفش کنار پنجره باز در روز بارانی همیشه سودمند نیست؛ هوای بسیار مرطوب سرعت تبخیر را پایین می‌آورد. در چنین وضعی اتاق با تهویه بهتر یا دستگاه رطوبت‌گیر، اگر در دسترس باشد، مناسب‌تر است. فاصله دو لنگه کفش را باز بگذارید و دهانه را باز نگه دارید. یک کفش خیس در کمد بسته، حتی با کاغذ، ممکن است تا روز بعد همچنان نمناک بماند.

اگر پنکه به کار می‌برید، جریان ملایم کافی است. هدف افزایش جابه‌جایی هواست، نه باد بسیار داغ. کفش را طوری نگذارید که از روی قفسه بیفتد یا آب آن به وسیله برقی برسد. برای کفش سفر یا ورزش، برنامه جایگزین داشته باشید؛ مدت خشک شدن قابل پیش‌بینی دقیق نیست و به ضخامت آستر، رطوبت هوا و مقدار آب اولیه بستگی دارد.

قرار دادن کاغذ ساده درون کفش خیس برای جذب رطوبت
قرار دادن کاغذ ساده درون کفش خیس برای جذب رطوبت

چرا بخاری و خشک‌کن می‌توانند به کفش آسیب بزنند؟

گرمای زیاد ممکن است چسب اتصال زیره و رویه را ضعیف کند، پارچه را جمع کند یا چرم را خشک و شکننده سازد. چرخش در خشک‌کن نیز ضربه به قالب و پاشنه وارد می‌کند. حتی اگر کفش در یک نوبت ظاهراً سالم بماند، تغییر شکل جزئی یا باز شدن چسب ممکن است بعداً دیده شود.

راهنمای اسیکس درباره کفش دویدن خشک شدن در هوای آزاد و دوری از خشک‌کن و نور مستقیم شدید را توصیه می‌کند. البته دستور سازنده کفش شما از توصیه عمومی دقیق‌تر است. بعضی کفش‌ها امکان شست‌وشو یا خشک‌کردن خاص دارند و برخی اصلاً نباید در ماشین لباسشویی باشند. تا وقتی مطمئن نشده‌اید، روش ملایم را انتخاب کنید.

سشوار داغ هم همان مشکل گرمای متمرکز را دارد. باد خنک از فاصله مناسب شاید به گردش هوا کمک کند، اما نگه داشتن دستگاه دستی برای مدت طولانی عملی نیست و ممکن است فقط یک نقطه را خشک کند. بخاری، رادیاتور و آفتاب تند برای چرم و رویه چسب‌خورده خطر بیشتری دارند. اگر عجله دارید، تعویض کاغذ و بهتر کردن تهویه معمولاً از افزایش دما قابل کنترل‌تر است.

کفش چرمی و جیر چه مراقبتی می‌خواهند؟

چرم طبیعی با آب و گرمای سریع حساس است. سطح آن را با پارچه نرم خشک کنید، درون کفش را سبک پر کنید و اجازه دهید آرام در هوای اتاق خشک شود. پس از خشک شدن کامل، در صورت نیاز از محصول مراقبت سازگار با همان نوع چرم استفاده کنید. روی چرم نمناک واکس یا نرم‌کننده ناشناخته نزنید.

جیر بافت پرزدار دارد و مالش شدید در حالت خیس می‌تواند ظاهرش را تغییر دهد. اگر گل روی جیر نشسته، ابتدا بگذارید رطوبت به‌تدریج کم شود و سپس بر اساس دستور محصول از برس مناسب استفاده کنید. هر جیر، نبوک و چرم پرداخت‌شده یکسان نیستند. آزمون محصول پاک‌کننده در بخش پنهان کفش و مراجعه به دستور سازنده از لکه یا تغییر رنگ ناخواسته پیشگیری می‌کند.

کفش چرمی گران یا دارای لکه عمیق ممکن است به خدمات تخصصی تمیزکاری نیاز داشته باشد. خشک کردن خانگی فقط برای بیرون کشیدن رطوبت اولیه است. اگر پس از خشک شدن، رویه سفت شده یا تغییر شکل دیده می‌شود، با فشار و گرمای بیشتر آن را «اصلاح» نکنید. این کار ممکن است ترک یا بازشدگی را بیشتر کند. عکس گرفتن از وضعیت اولیه هم در صورت مراجعه به تعمیرکار کفش کمک می‌کند.

برای کفش ورزشی چه نکته‌ای مهم است؟

کفش ورزشی اغلب آستر و کفی چندلایه دارد، بنابراین سطح بیرونی زودتر از داخل خشک به نظر می‌رسد. کفی جداشدنی را جداگانه و در حالت صاف خشک کنید. بندها را باز کنید و کاغذ درون کفش را چند بار عوض کنید. پیش از تمرین بعدی، پنجه و بخش زیر کفی را با دست بررسی کنید.

اگر فقط بیرون کفش نمناک باشد، ممکن است چند ساعت تهویه کافی باشد. اگر کفش در باران شدید یا آب فرو رفته، یک شب هم همیشه کافی نیست. کفش خیس هنگام راه رفتن می‌تواند باعث اصطکاک و تاول شود. برای دویدن یا پیاده‌روی طولانی، پوشیدن جفت خشک بهتر از عجله برای استفاده از جفت نیمه‌خشک است. درباره انتخاب لباس و پوشش ورزشی در هوای سرد، مقاله لایه‌بندی لباس دویدن در سرما توضیح جداگانه‌ای دارد.

اگر کفش بو می‌گیرد، نخست رطوبت باقی‌مانده و تمیزی کفی را بررسی کنید. اسپری خوشبوکننده روی کفش نمناک علت بو را برطرف نمی‌کند. کفی و جوراب تمیز و زمان خشک شدن کافی مهم‌اند. در صورت وجود بوی شدید و مداوم پس از خشک شدن، دستور شست‌وشوی سازنده یا راهکار مناسب جنس کفش را دنبال کنید؛ استفاده بی‌حساب از مواد شوینده می‌تواند چسب و رنگ را خراب کند.

از کجا بفهمیم کفش کاملاً خشک شده است؟

فقط رویه را لمس نکنید. پنجه داخلی، زیر کفی جداشدنی، بخش پاشنه و لبه‌های دوخت را هم بررسی کنید. اگر کاغذ تازه پس از مدتی نم می‌گیرد یا داخل کفش سرد و نمناک است، خشک شدن کامل نشده است. برای جفتی که قرار است مدت طولانی در کمد بماند، صبر بیشتر ارزش دارد.

رطوبت باقی‌مانده در آستر ضخیم پنهان می‌شود. بیرون آوردن کفی و گذاشتن کفش در هوای آزاد برای چند ساعت دیگر، آزمون ساده‌ای است. اگر کفش را در سفر خیس کرده‌اید و زمان کمی دارید، آن را در کیسه بسته کنار لباس‌ها نگذارید. ابتدا آب آزاد را بگیرید، داخل را با کاغذ خشک پر کنید و در جای دارای تهویه بگذارید. زمان لازم را با ساعت ثابت تعیین نکنید.

در صورت وجود قطعه الکترونیکی یا چراغ در کفش، دستور اختصاصی سازنده مهم‌تر می‌شود. باتری و سیم‌کشی در برابر آب و گرما محدودیت دارند. کفش کودک هم به دلیل اندازه کوچک ممکن است سریع‌تر خشک به نظر برسد، اما زیر کفی را بررسی کنید. معیار مناسب، خشک بودن همه لایه‌هایی است که با پا تماس دارند، نه فقط نبود قطره روی سطح.

چگونه از خیس شدن و تغییر شکل دوباره پیشگیری کنیم؟

پیش از خروج، پیش‌بینی هوا و جنس کفش را در نظر بگیرید. برای مسیر بارانی، کفشی با رویه مناسب و جفت جایگزین در محل کار یا خودرو می‌تواند مفید باشد. پوشش ضدآب تنها در صورتی مناسب است که سازنده برای جنس کفش تأیید کرده باشد. چنین پوششی هم کفش را برای فرو رفتن در آب کاملاً نفوذناپذیر نمی‌کند.

پس از هر بار خیس شدن، بند و کفی را بررسی و کفش را در جای باز خشک کنید. نگهداری طولانی در کیسه پلاستیکی یا کمد بدون هوا، رطوبت را حبس می‌کند. اگر قالب کفش در حال عوض شدن است، مقدار کاغذ داخل آن را کمتر کنید و اجازه دهید بی‌فشار خشک شود. برای کفش‌های مورد استفاده روزانه، چرخش میان دو جفت زمان استراحت و خشک شدن بیشتری می‌دهد.

کفش قدیمی که چسب زیره‌اش از قبل باز شده یا رویه آن ترک دارد با خیس شدن آسیب‌پذیرتر است. پیش از باران شدید، تعمیر یا تعویض آن را بررسی کنید. مقاله تمیز نگه داشتن ورودی خانه در بارندگی جای مناسب برای گذاشتن کفش خیس را توضیح می‌دهد. کفش را پس از ورود در کمد بسته نگذارید و برای خشک شدنش جریان هوا فراهم کنید.

جمع‌بندی

برای خشک کردن کفش خیس، آب آزاد را بگیرید، بند و کفی را جدا کنید، کاغذ ساده را بدون فشار درون کفش بگذارید و آن را در هوای ملایم خشک کنید. کاغذ را عوض کنید و تا خشک شدن لایه‌های داخلی صبر کنید. جنس کفش و دستور سازنده، جزئیات مراقبت را تعیین می‌کند.

سوالات متداول
آیا گذاشتن کفش خیس کنار بخاری سریع‌تر و بی‌خطر است؟

سریع‌تر بودن احتمالی به معنی بی‌خطر بودن نیست. گرمای متمرکز می‌تواند چسب، چرم یا قالب کفش را تغییر دهد. جذب آب با کاغذ و گردش هوا انتخاب ملایم‌تری است.

آیا می‌توان از روزنامه برای خشک کردن کفش استفاده کرد؟

کاغذ می‌تواند رطوبت را جذب کند، اما جوهر روزنامه ممکن است آستر روشن را لک کند. کاغذ ساده و بدون رنگ انتخاب مطمئن‌تری است.

چند ساعت طول می‌کشد تا کفش خشک شود؟

زمان ثابت ندارد. مقدار آب، جنس و ضخامت کفش و رطوبت هوا اثر دارند. خشک بودن پنجه، زیر کفی و پاشنه را بررسی کنید و فقط به ظاهر بیرونی تکیه نکنید.

منابع
نوشته قبلی