برای ثبتنام یارانه معیشتی، سرپرست خانوار باید با کد ملی و شماره موبایل ثبتشده به نام خود وارد سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir شود، اطلاعات هویتی، آدرس و شماره شبای بانکی خانوار را تکمیل کند و منتظر بررسی دهک درآمدی بماند؛ نتیجه ثبتنام و مبلغ یارانه از طریق پیامک به شماره همراه سرپرست خانوار اطلاعرسانی میشود.
- سامانه رسمی ثبتنام و پیگیری یارانه معیشتی، سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir است که زیر نظر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اداره میشود.
- واجد شرایط بودن خانوار برای دریافت یارانه بر پایه نظام دهکبندی درآمدی تعیین میشود و معمولا هفت دهک نخست درآمدی مشمول دریافت هستند.
- برای ثبتنام به کد ملی و تاریخ تولد سرپرست، شماره موبایل ثبتشده به نام او، شماره شبای بانکی معتبر و کدپستی محل سکونت نیاز است.
- اطلاعات اقتصادی خانوارها هر شش ماه یک بار در سامانه حمایت بازبینی و دهکبندی بر همان اساس بهروزرسانی میشود.
- در صورت رد درخواست یا حذف از فهرست یارانه، امکان ثبت اعتراض و درخواست بررسی مجدد در همان سامانه فراهم است.
- طبق گزارش خبرگزاری آنا، خانوارهایی که میانگین درآمد سرانه ماهانه آنها پس از کسر اجاره از حدود ده میلیون تومان بیشتر باشد، معمولا در دهکهای هشتم تا دهم قرار گرفته و از دریافت یارانه کنار گذاشته میشوند.
یارانه معیشتی چیست و توسط کدام نهاد اداره میشود؟
یارانه معیشتی مبلغی نقدی است که دولت از محل اصلاح قیمت حاملهای انرژی و بخشی از منابع بودجه عمومی، بهصورت ماهانه به حساب سرپرستان خانوارهای واجد شرایط واریز میکند؛ مدیریت، دهکبندی خانوارها و فرایند ثبتنام آن بر عهده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و از طریق سامانه حمایت انجام میشود.
این یارانه در واقع ادامه سیاست هدفمندی یارانههاست که از سالها پیش با هدف جایگزین کردن پرداخت نقدی مستقیم بهجای یارانه پنهان حاملهای انرژی اجرا شده است. با گذشت زمان، دولت برای تمرکز منابع محدود بر خانوارهای کمدرآمد، فرایند شناسایی و دهکبندی خانوارها را دقیقتر کرده و بخشی از دهکهای پردرآمد را از فهرست دریافتکنندگان یارانه خارج کرده است. مرجع رسمی برای ثبتنام، مشاهده وضعیت و ثبت اعتراض، سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir است که زیرمجموعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فعالیت میکند.
تفاوت یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی
در کنار یارانه نقدی معیشتی، دولت کالابرگ الکترونیکی را نیز برای برخی دهکها فعال کرده است که مبلغ آن بهصورت اعتبار خرید کالاهای اساسی از فروشگاههای طرف قرارداد قابل استفاده است. هر دو نوع حمایت بر اساس همان دهکبندی ثبتشده در سامانه حمایت محاسبه میشود و اطلاعات هر دو در پروفایل اقتصادی اجتماعی خانوار قابل مشاهده است.
شرایط دریافت یارانه معیشتی و نظام دهکبندی درآمدی
شرط اصلی دریافت یارانه معیشتی قرار گرفتن خانوار در یکی از دهکهای پایینتر درآمدی است. سامانه حمایت با تحلیل درآمد رسمی، داراییها، تراکنشهای بانکی، مالکیت مسکن و خودرو و سایر اطلاعات اقتصادی اعضای خانوار، هر خانوار را در یکی از ده دهک قرار میدهد و پرداخت یا قطع یارانه بر همین اساس تعیین میشود.
چه عواملی در تعیین دهک بندی خانوار موثرند؟
عوامل اصلی موثر در دهکبندی خانوار در سامانه حمایت عبارتاند از:
- حقوق، مستمری و سایر درآمدهای ثابت رسمی سرپرست و اعضای خانوار
- سود حاصل از کسبوکار، اجاره املاک و سایر درآمدهای قانونی
- مالکیت مسکن، زمین، خودرو و سایر داراییهای ثبتشده
- سپردههای بانکی، سرمایهگذاری در بورس و اوراق بهادار
- سابقه تراکنشهای بانکی پرحجم و رفتوآمد مکرر به خارج از کشور
خانوارهای جدید، جاماندگان و محذوفین دهک بالا چه شرایطی دارند؟
سه گروه اصلی میتوانند نسبت به ثبتنام یا اصلاح وضعیت خود اقدام کنند؛ متقاضیان جدیدی که پیشتر هیچگاه در فهرست یارانه ثبت نشدهاند، جاماندگانی که بهاشتباه از فهرست کنار گذاشته شدهاند و افرادی که در دهکهای بالا قرار گرفته بودند اما به دلیل تغییر شرایط اقتصادی، مانند از دست دادن شغل یا افزایش هزینههای درمانی، اکنون واجد شرایط دریافت یارانه هستند. زوجهای تازهازدواجکرده که برای نخستینبار بهعنوان سرپرست خانوار مستقل شناخته میشوند نیز باید اطلاعات خانوار جدید خود را در سامانه ثبت احوال و سپس سامانه حمایت بهروزرسانی کنند؛ این گروه معمولا میتوانند در کنار ثبتنام یارانه، شرایط دریافت وام ازدواج بدون ضامن را نیز برای تامین هزینههای اولیه زندگی مشترک بررسی کنند.
مدارک و اطلاعات لازم برای ثبتنام
برای ثبتنام یارانه معیشتی به کد ملی و تاریخ تولد سرپرست خانوار، شماره موبایل ثبتشده به نام او، شماره شبای بانکی معتبر، کدپستی دهرقمی محل سکونت و مشخصات کامل اعضای خانوار نیاز است؛ در موارد خاص مانند ازدواج یا فوت سرپرست، مدارک هویتی تکمیلی نیز باید ارائه شود.
- کد ملی و تاریخ تولد سرپرست خانوار
- شماره تلفن همراه که دقیقا به نام سرپرست خانوار ثبت شده باشد
- شماره شبای بانکی فعال برای واریز یارانه ماهانه
- کدپستی دهرقمی محل سکونت فعلی خانوار
- مشخصات هویتی و کد ملی تمام افراد ساکن در خانوار
- برای زوجهای تازهازدواجکرده، اصل شناسنامه و کارت ملی هر دو نفر همراه با سند ازدواج
- برای بازماندگان پس از فوت سرپرست، شناسنامه اعضای خانوار و گواهی فوت رسمی
اگر کارت ملی سرپرست خانوار مفقود، سرقت یا بهشدت فرسوده شده باشد، بهتر است پیش از ثبتنام نسبت به دریافت آن اقدام شود؛ نحوه این کار در راهنمای گرفتن کارت ملی هوشمند المثنی توضیح داده شده است. همچنین شماره موبایل باید فعال و در دسترس باشد، زیرا کد تایید و تمام پیامکهای اطلاعرسانی درباره وضعیت یارانه تنها به همین شماره ارسال میشود.
مراحل ثبتنام گام به گام در سامانه حمایت
برای ثبتنام، سرپرست خانوار باید ابتدا به نشانی hemayat.mcls.gov.ir مراجعه کند، گزینه ورود یا ثبتنام حساب کاربری حقیقی را انتخاب کند، کد ملی و کد امنیتی تصویری را وارد کند، کد تایید پیامکی را ثبت کند و سپس اطلاعات خانوار و شماره شبا را تکمیل و ثبت نهایی کند.
- ورود به نشانی رسمی سامانه حمایت به آدرس hemayat.mcls.gov.ir
- انتخاب گزینه «ورود یا ثبتنام» و سپس گزینه «حساب کاربری حقیقی»
- وارد کردن کد ملی، تاریخ تولد و کد امنیتی تصویری نمایشدادهشده
- دریافت و ثبت کد تایید پیامکی ارسالشده به شماره همراه سرپرست خانوار
- تعیین رمز عبور دائمی برای ورودهای بعدی به سامانه
- تکمیل مشخصات اعضای خانوار، آدرس محل سکونت و کدپستی
- ثبت شماره شبای بانکی معتبر برای واریز یارانه
- بازبینی نهایی اطلاعات وارد شده و ثبت درخواست؛ دریافت کد رهگیری برای پیگیری بعدی
کل این فرایند برای کسانی که مدارک لازم را از قبل آماده کرده باشند، معمولا در چند دقیقه به پایان میرسد، هرچند نتیجه نهایی بررسی دهکبندی و واریز یارانه ممکن است تا چرخه بعدی بهروزرسانی طول بکشد. راهنمای تصویری مراحل ورود و ثبتنام در گزارش آموزش جامع سامانه حمایت دهکبندی نیز با جزئیات بیشتری آمده است. الگوی ثبتنام در بسیاری از سامانههای رفاهی و خدماتی دولت مشابه هم طراحی شده؛ برای نمونه ساختار مشابهی در راهنمای ثبتنام و شرایط دریافت کارت سوخت جایگزین نیز دیده میشود.
نحوه پیگیری وضعیت ثبتنام و دهکبندی
پس از ثبتنام، سرپرست خانوار میتواند با ورود مجدد به سامانه حمایت، از بخش شناسنامه اقتصادی اجتماعی، دهک فعلی خانوار، وضعیت پرداخت یارانه و اسامی اعضای خانوار را مشاهده کند؛ هرگونه تغییر دهک یا نتیجه بررسی درخواست نیز از طریق پیامک به شماره ثبتشده اطلاع داده میشود.
در پروفایل اقتصادی اجتماعی، دلیل قرار گرفتن در هر دهک و در صورت وجود، دلیل عدم دریافت یارانه بهصورت خلاصه نمایش داده میشود. با توجه به هشدارهای منتشرشده، استعلام دهکبندی باید تنها از طریق سامانههای رسمی مانند سامانه حمایت یا سامانه خدمات دولت هوشمند انجام شود؛ برخی اپلیکیشنها و پیامکهای تبلیغاتی غیررسمی که ادعای استعلام سریع دهک را دارند، ممکن است اطلاعات نادرست ارائه دهند یا زمینه سوءاستفاده و کلاهبرداری را فراهم کنند، بنابراین بهتر است تنها به آدرس رسمی و شناختهشده سامانه حمایت اعتماد شود.
دلایل رد درخواست یا حذف از یارانه و نحوه ثبت اعتراض
شایعترین دلایل رد درخواست یا حذف یارانه، قرار گرفتن خانوار در دهکهای بالای درآمدی، خطای سیستمی در تفکیک نکردن خانوارهای مستقل از خانوار اصلی و ثبتنشدن بهموقع اطلاعات جدید خانوار است؛ در همه این موارد امکان ثبت اعتراض و درخواست بررسی مجدد در سامانه حمایت وجود دارد.
به گزارش خبرگزاری آنا، یکی از معیارهای اصلی حذف خانوارها از فهرست یارانه، رسیدن میانگین درآمد سرانه ماهانه اعضای خانوار پس از کسر هزینه اجاره به مرزی در حدود ده میلیون تومان است که عمدتا خانوارهای دهک هشتم تا دهم را شامل میشود. همین گزارش به یک خطای رایج سیستمی نیز اشاره میکند؛ فرزندان متاهل یا شاغلی که همچنان در کنار والدین زندگی میکنند، گاهی بهاشتباه زیرمجموعه خانوار اصلی محاسبه شده و همین موضوع باعث قطع ناخواسته یارانه خانواده میشود.
کارشناسان حوزه رفاه اجتماعی معتقدند دقت نظام دهکبندی تا حد زیادی به کیفیت و بهروز بودن دادههای بانکی، بیمهای و ثبت احوال وابسته است؛ به همین دلیل توصیه میشود خانوارها هر تغییر مهمی در وضعیت شغلی، محل سکونت یا ترکیب اعضای خانوار را در اسرع وقت در سامانه حمایت ثبت کنند تا از قطع ناخواسته یارانه در دورههای بعدی بازبینی جلوگیری شود.
مراحل ثبت اعتراض به قطع یا رد یارانه
برای ثبت اعتراض، سرپرست خانوار باید پس از ورود به حساب کاربری خود در سامانه حمایت، بخش مربوط به اعتراض یا درخواست بررسی مجدد را انتخاب کند، دلیل اعتراض را از میان گزینههای موجود مانند اشتباه در دهکبندی، حذف نادرست از فهرست یا خطا در اطلاعات اعضای خانوار مشخص کند، مدارک پشتیبان لازم را در صورت وجود بارگذاری کند و درخواست را نهایی کند. پس از ثبت، سامانه یک کد رهگیری صادر میکند که باید برای پیگیری بعدی نگهداری شود؛ نتیجه بررسی معمولا طی چند روز کاری از طریق پیامک اعلام میشود و در صورت تایید اعتراض، یارانه معوق دورههای قبل نیز در پرداخت بعدی لحاظ خواهد شد.
ثبتنام یارانه معیشتی فرایندی کاملا غیرحضوری است که با کد ملی، شماره موبایل به نام سرپرست خانوار و شماره شبای بانکی در سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام میشود. تعیین اینکه خانوار مشمول دریافت یارانه است یا نه، به دهک درآمدی وابسته است که بر اساس درآمد رسمی، داراییها و تراکنشهای بانکی محاسبه میشود. اگر پس از ثبتنام یا در چرخههای بعدی بازبینی، خانوار بهاشتباه حذف شد یا دهک نادرستی دریافت کرد، ثبت اعتراض در همان سامانه رسمی موثرترین راه اصلاح وضعیت است. بهروز نگه داشتن اطلاعات خانوار، از تغییر آدرس تا وضعیت شغلی، بهترین راه برای جلوگیری از قطع ناخواسته یارانه در آینده است.
یارانه معیشتی هر چند وقت یکبار واریز میشود؟
آیا امکان ثبتنام یارانه معیشتی بهصورت حضوری هم وجود دارد؟
اگر دهک خانوار بهاشتباه ثبت شده باشد چه باید کرد؟
آیا نوزاد یا عضو جدید خانوار باید جداگانه ثبتنام کند؟
نتیجه بررسی دهکبندی چقدر طول میکشد؟
آیا شماره حساب اعلامشده باید حتما به نام خود سرپرست خانوار باشد؟
- سامانه حمایت، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی: hemayat.mcls.gov.ir
- آموزش جامع سامانه حمایت دهکبندی، دیجیکالا مگ: digikala.com/mag/hemayat-mcls
- گزارش خبرگزاری آنا درباره دلایل قطع یارانه و نحوه ثبت اعتراض: ana.ir
