علت درد قفسه سینه غیرقلبی چیست؟

درد قفسه سینه «غیرقلبی» به دردی گفته می‌شود که پس از ارزیابی پزشکی، منشأ قلبی برای آن پیدا نشده است. رفلاکس و دیگر اختلال‌های مری، درد عضلات و دیواره قفسه سینه، بعضی بیماری‌های تنفسی و اضطراب از علت‌های ممکن‌اند. با این حال، از روی محل یا شکل درد نمی‌توان در خانه نتیجه گرفت که قلب درگیر نیست؛ درد تازه، شدید یا همراه با تنگی نفس و تعریق باید فوری بررسی شود.

اگر درد یا ناراحتی قفسه سینه ناگهانی است و از بین نمی‌رود، حالت فشار، سنگینی یا فشردگی دارد، یا به یک یا هر دو بازو، گردن، فک، شکم یا پشت می‌زند، با اورژانس تماس بگیرید. همراهی درد با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، سبکی سر یا بیهوشی نیز هشدار جدی است. راهنمای درد قفسه سینه NHS تأکید می‌کند که چنین الگوهایی می‌توانند نشانه حمله قلبی باشند و به درمان فوری در بیمارستان نیاز دارند.

شدت درد معیار قابل اعتمادی برای بی‌خطر بودن نیست. حمله قلبی همیشه با درد خردکننده آغاز نمی‌شود و گاهی شبیه سوزش معده، سنگینی خفیف یا سوءهاضمه احساس می‌شود. زنان، سالمندان و افراد مبتلا به دیابت ممکن است نشانه‌های معمول را کمتر تجربه کنند. اگر در تشخیص تردید دارید، منتظر شدیدتر شدن درد نمانید و خودتان پشت فرمان ننشینید.

همه وضعیت‌های خطرناک نیز قلبی نیستند. آمبولی ریه، جمع شدن هوا کنار ریه، پارگی آئورت و بعضی عفونت‌های شدید می‌توانند درد قفسه سینه بدهند. تنگی نفس ناگهانی، سرفه خونی، درد شدید هنگام نفس کشیدن، ضعف ناگهانی، غش یا شروع درد پس از بی‌حرکتی طولانی و جراحی، نیاز به ارزیابی فوری دارد. اصطلاح غیرقلبی به معنی بی‌خطر بودن هر درد خارج از قلب نیست.

در پزشکی، این عبارت اغلب برای درد تکرارشونده‌ای به کار می‌رود که شبیه درد قلبی است اما پس از ارزیابی مناسب، شواهدی از بیماری قلبی به دست نمی‌آید. مسیر ارزیابی ممکن است بر اساس سن، نشانه‌ها و عوامل خطر شامل نوار قلب، آزمایش خون، تصویربرداری یا بررسی‌های دیگر باشد. نتیجه یک بار آزمایش طبیعی نیز برای همیشه همه علت‌های قلبی را رد نمی‌کند؛ اگر الگو تغییر کند، باید دوباره ارزیابی شوید.

درد غیرقلبی می‌تواند پشت استخوان جناغ، در یک سمت سینه یا نزدیک دنده‌ها حس شود. بعضی افراد آن را سوزش، تیر کشیدن، فشار یا درد مبهم توصیف می‌کنند. شکل احساس کمک‌کننده است، ولی مرز مطمئنی میان علت‌های قلبی و غیرقلبی نمی‌سازد. کلینیک کلیولند توضیح می‌دهد که درد ناشی از مری می‌تواند بسیار شبیه درد قلب باشد.

نکته اصلی ترتیب تصمیم‌گیری است: ابتدا علت‌های فوری کنار گذاشته می‌شوند، سپس پزشک سراغ علت‌های گوارشی، عضلانی، تنفسی یا روان‌شناختی می‌رود. این ترتیب از نام بیماری مهم‌تر است. اگر پزشکی در گذشته درد شما را غیرقلبی دانسته اما این بار نشانه‌ها متفاوت‌اند، به تشخیص قدیمی تکیه نکنید.

رفلاکس معده به مری یکی از علت‌های شناخته‌شده درد غیرقلبی است. برگشت محتویات اسیدی می‌تواند پوشش مری را تحریک کند و سوزش یا درد پشت جناغ بسازد. درد ممکن است پس از غذای حجیم، دراز کشیدن یا خم شدن بیشتر شود و با ترش کردن، مزه تلخ در دهان، آروغ یا احساس گیر کردن غذا همراه باشد. نبود سوزش معده، رفلاکس را کاملاً رد نمی‌کند.

با این حال، پاسخ دادن درد به داروی ضداسید ثابت نمی‌کند که علت فقط معده بوده است. بعضی دردها خودبه‌خود کم می‌شوند و علائم قلبی هم ممکن است نوسان داشته باشند. دوره آزمایشی درمان رفلاکس باید با توجه به سن، سابقه بیماری و نشانه‌های هشدار طراحی شود. کاهش وزن در صورت اضافه‌وزن، نخوابیدن بلافاصله بعد از غذا و کوچک‌تر کردن وعده شب ممکن است برای برخی افراد مفید باشد، اما جای ارزیابی درد تازه را نمی‌گیرد.

التهاب مری، اسپاسم یا اختلال حرکت عضلات مری و حساسیت زیاد مری نیز می‌توانند درد بدهند. دشواری بلع، درد هنگام بلع، گیر کردن غذا، استفراغ مکرر، مدفوع سیاه یا کاهش وزن ناخواسته از نشانه‌هایی هستند که بررسی زودهنگام را مهم می‌کنند. پزشک بسته به وضعیت ممکن است آندوسکوپی، سنجش اسید یا بررسی حرکت مری را پیشنهاد کند؛ همه بیماران به همه این آزمایش‌ها نیاز ندارند.

کشیدگی عضله پس از ورزش، سرفه شدید، بلند کردن بار یا حرکت تکراری می‌تواند درد موضعی ایجاد کند. التهاب محل اتصال دنده به استخوان جناغ که کوستوکندریت نام دارد نیز معمولاً با لمس یا حرکت بالاتنه دردناک‌تر می‌شود. کلینیک کلیولند در راهنمای درد اسکلتی عضلانی قفسه سینه درد دیواره سینه را مجموعه‌ای از علت‌های مربوط به عضلات، استخوان‌ها و بافت‌های قفسه سینه توصیف می‌کند.

دردی که با فشار روی نقطه‌ای مشخص بازتولید می‌شود، احتمال منشأ دیواره سینه را بیشتر می‌کند، اما این آزمایش خانگی برای رد مشکل قلبی کافی نیست. ممکن است فرد هم‌زمان بیش از یک علت داشته باشد. همچنین درد ناشی از ورزش لزوماً عضلانی نیست؛ اگر درد هنگام راه رفتن سریع یا بالا رفتن از پله آغاز می‌شود و با استراحت کاهش می‌یابد، باید از نظر قلبی بررسی شود.

برای درد عضلانی ساده، کاهش موقت فعالیت تحریک‌کننده و بازگشت تدریجی به حرکت معمولاً منطقی است. مصرف مسکن به سابقه زخم معده، بیماری کلیه، داروهای رقیق‌کننده خون و شرایط دیگر بستگی دارد. کمپرس گرم یا سرد ممکن است ناراحتی را کم کند، اما اگر درد ادامه دارد، بدتر می‌شود یا با تب و مشکل تنفس همراه است، درمان خانگی را ادامه ندهید.

دردی که با دم عمیق یا سرفه بیشتر می‌شود می‌تواند از پرده اطراف ریه، عفونت تنفسی یا عوامل دیگر باشد. تب، سرفه، خلط و احساس بیماری عمومی ممکن است به نفع عفونت باشند. در مقابل، شروع ناگهانی درد یک‌طرفه همراه تنگی نفس می‌تواند نشانه وضعیت جدی‌تری باشد. از روی این تفاوت‌ها نمی‌توان بدون معاینه و سنجش اکسیژن تشخیص مطمئن داد.

زونا نیز گاهی پیش از ظاهر شدن تاول‌ها با سوزش یا حساسیت پوست در یک نوار یک‌طرفه از قفسه سینه آغاز می‌شود. اگر دانه‌های تاولی پدیدار شد، مراجعه زودهنگام اهمیت دارد، به‌ویژه در سن بالا، بارداری یا ضعف سیستم ایمنی. درد سطحی پوست با درد عمقی یکی نیست، اما توصیف آن برای پزشک مفید است.

اگر درد پس از ضربه به قفسه سینه شروع شده، شکستگی دنده، آسیب عضله یا آسیب ریه مطرح می‌شود. تنگی نفس، کبودی گسترده، سرفه خونی یا درد رو به افزایش بعد از ضربه نیازمند بررسی فوری است. بستن محکم قفسه سینه با باند توصیه عمومی مناسبی نیست، زیرا می‌تواند نفس عمیق را محدود کند.

اضطراب می‌تواند با انقباض عضلات، نفس کشیدن سریع، تپش قلب و افزایش توجه به حس‌های بدن، درد یا فشار قفسه سینه ایجاد کند. حمله پانیک ممکن است ناگهان با ترس شدید، تنگی نفس، لرزش، تعریق و احساس مرگ قریب‌الوقوع همراه شود. این نشانه‌ها واقعی‌اند و خیالی محسوب نمی‌شوند.

با وجود این شباهت، نسبت دادن اولین حمله درد به اضطراب بدون ارزیابی پزشکی ایمن نیست. ابتدا باید علت‌های جسمی متناسب با وضعیت فرد بررسی شوند. پس از آن، اگر اضطراب نقش دارد، درمان‌هایی مانند آموزش تنفس آهسته، روان‌درمانی و در صورت تشخیص پزشک دارو می‌توانند کمک کنند. برای کاهش فشار روزانه می‌توانید راهنمای روش‌های طبیعی کاهش استرس را بخوانید، اما این تمرین‌ها برای درد اورژانسی ساخته نشده‌اند.

ترس از بازگشت درد گاهی چرخه‌ای می‌سازد: فرد هر حس کوچک را خطر می‌داند، تنفس تندتر می‌شود و درد بیشتر به چشم می‌آید. ثبت زمان درد و موقعیت آغاز آن می‌تواند در تشخیص الگو کمک کند. هدف این ثبت، اثبات روانی بودن درد نیست؛ اطلاعات دقیق‌تر به پزشک امکان می‌دهد علت‌های محتمل را بهتر جدا کند.

پزشک ابتدا درباره زمان شروع، مدت هر حمله، محل، انتشار، محرک‌ها و نشانه‌های همراه می‌پرسد. سن، فشار خون، دیابت، چربی خون، مصرف دخانیات، سابقه خانوادگی بیماری قلبی و داروهای مصرفی نیز مهم‌اند. اگر فشار خون را در خانه اندازه می‌گیرید، روش درست را در راهنمای اندازه‌گیری فشار خون در خانه مرور کنید و اعداد ثبت‌شده را همراه ببرید.

معاینه ممکن است قلب و ریه، شکم، پوست و دیواره قفسه سینه را دربر بگیرد. در وضعیت حاد، نوار قلب و آزمایش تروپونین برای بررسی آسیب قلبی رایج‌اند. نتیجه آزمایش باید با فاصله زمانی از شروع علائم و تصویر بالینی تفسیر شود. گاهی تکرار آزمایش یا تصویربرداری لازم است و گاهی شرح حال و معاینه مسیر دیگری نشان می‌دهد.

پس از کنار گذاشتن علت‌های فوری، بررسی بر اساس سرنخ‌ها هدفمند می‌شود. ارتباط با غذا و علائم گوارشی می‌تواند بررسی رفلاکس را مطرح کند؛ حساسیت موضعی پس از فعالیت احتمال آسیب دیواره سینه را بالا می‌برد؛ سرفه و تب ارزیابی تنفسی می‌خواهد. آزمایش بیشتر همیشه بهتر نیست و انتخاب درست به احتمال هر علت بستگی دارد.

پیش از مراجعه، یک یادداشت کوتاه آماده کنید: درد چه زمانی شروع شد، چند دقیقه طول کشید، هنگام شروع چه می‌کردید، با غذا یا فعالیت چه رابطه‌ای داشت و چه علائم دیگری همراه بود. نام و دوز داروها، مکمل‌ها و سابقه بیماری را نیز بنویسید. این اطلاعات از توضیح کلی «گاهی درد می‌گیرد» مفیدتر است.

اگر رفلاکس تأیید یا محتمل باشد، پزشک ممکن است اصلاح زمان و حجم غذا، کاهش محرک‌های شخصی و یک دوره دارویی مشخص را پیشنهاد کند. هر فهرست عمومی از غذاهای ممنوع برای همه درست نیست؛ بهتر است خوراکی‌هایی را که واقعاً با نشانه شما ارتباط دارند ثبت کنید. کاهش مصرف کافئین در بعضی افراد مفید است و مقاله رابطه کافئین با کیفیت خواب می‌تواند برای تنظیم زمان مصرف کمک کند.

در درد دیواره قفسه سینه، استراحت نسبی، اصلاح حرکت و گاهی فیزیوتراپی یا دارو مطرح می‌شود. استراحت کامل طولانی ممکن است خشکی و ضعف را بیشتر کند. بازگشت به فعالیت باید تدریجی باشد و حرکت دردناک شدید تکرار نشود. اگر شغل شما حرکت تکراری دارد، اصلاح وضعیت نشستن و روش بلند کردن بار بخشی از درمان است.

برای اضطراب یا پانیک، درمان مستقیم اضطراب می‌تواند تعداد و شدت حمله‌ها را کم کند. این درمان پس از ارزیابی جسمی انجام می‌شود و به معنی نادیده گرفتن درد نیست. مصرف خودسرانه آرام‌بخش، به‌خصوص همراه الکل یا داروهای خواب‌آور، خطر دارد و علت را درمان نمی‌کند.

اگر درد با درمان اولیه بهتر نشد، تشخیص باید دوباره مرور شود. گاهی پاسخ ندادن به درمان نشان می‌دهد علت دیگری وجود دارد یا چند عامل هم‌زمان‌اند. مراجعه مجدد نشانه افراط نیست؛ تغییر الگو، افزایش دفعات، بیدار شدن از خواب یا کاهش تحمل فعالیت دلایل مشخصی برای بازبینی‌اند.

به دلیل جوان بودن یا نداشتن سابقه قلبی، درد را خودکار بی‌خطر فرض نکنید. خطر کمتر با خطر صفر برابر نیست. از رانندگی شخصی در وضعیت مشکوک به حمله قلبی، مصرف داروی شخص دیگر و تلاش برای «امتحان کردن» درد با فعالیت سنگین خودداری کنید.

آسپرین، داروی معده یا مسکن را به صورت خودکار برای هر درد مصرف نکنید. آسپرین برای همه مناسب نیست و می‌تواند در خونریزی یا بعضی حساسیت‌ها زیان‌بار باشد. راهنمای اورژانس محل و نظر پزشک مقدم است. داروی تجویزی خود را نیز بدون دستور قطع نکنید.

نتیجه جست‌وجوی اینترنتی یا ساعت هوشمند نمی‌تواند نوار قلب و معاینه را جایگزین کند. ساعت ممکن است ضربان را نشان دهد، اما طبیعی بودن ضربان علت خطرناک را رد نمی‌کند. هدف ابزارهای خانگی ثبت اطلاعات است، نه صدور تشخیص.

درد قفسه سینه غیرقلبی یک تشخیص پس از ارزیابی است. رفلاکس و اختلال‌های مری، درد دیواره سینه، بعضی مشکلات تنفسی و اضطراب می‌توانند نقش داشته باشند، اما نشانه‌ها روی هم می‌افتند. درد تازه یا متفاوت را با تشخیص قدیمی توجیه نکنید و در صورت فشار مداوم، انتشار درد، تنگی نفس، تعریق، تهوع یا غش فوراً از اورژانس کمک بگیرید. برای درد تکرارشونده بدون علائم فوری نیز زمان، محرک‌ها و نشانه‌های همراه را ثبت کنید و برای تعیین علت مراجعه کنید.

• NHS: Chest pain
• Cleveland Clinic: Noncardiac Chest Pain
• Cleveland Clinic: Musculoskeletal Chest Pain