هندبال ورزشی تیمی است که در آن دو تیم هفتنفره (شش بازیکن بهعلاوه یک دروازهبان) تلاش میکنند با پرتاب توپ با دست، آن را وارد دروازه حریف کنند؛ هر گل یک امتیاز دارد و تیمی که در پایان دو نیمه سیدقیقهای امتیاز بیشتری کسب کند برنده مسابقه است.
زمین استاندارد هندبال مستطیلی به طول ۴۰ متر و عرض ۲۰ متر است که در دو انتهای آن دروازهای به عرض سه متر و ارتفاع دو متر قرار دارد؛ هر تیم با هفت بازیکن روی زمین حضور دارد که از این تعداد، یک نفر دروازهبان و شش نفر بازیکن میدانی هستند.
این ابعاد توسط فدراسیون جهانی هندبال (IHF) در قوانین رسمی بازی تعیین شده و در تمام مسابقات بینالمللی، از جمله بازیهای المپیک و قهرمانی جهان، رعایت میشود. زمین به دو نیمه مساوی تقسیم میشود و خط وسط، محل شروع دوباره بازی پس از هر گل است. برای مشاهده متن کامل و بهروز این مقررات میتوانید به صفحه رسمی قوانین بازی در سایت IHF مراجعه کنید.
روی زمین هندبال چند خط کلیدی وجود دارد؛ خط شش متری که مرز منطقه دروازهبان را مشخص میکند، خط هفت متری که محل اجرای پرتاب پنالتی است و خط نه متری که بازیکنان مدافع هنگام پرتاب آزاد باید از آن فاصله بگیرند.
منطقه شش متری فقط در اختیار دروازهبان است و هیچ بازیکن میدانی حق ورود به داخل آن را در حین بازی ندارد، مگر در حالت پرش برای پرتاب به دروازه که باید پیش از فرود روی زمین، توپ را رها کند. رعایت نکردن این قانون معمولاً باعث واگذاری توپ به تیم حریف میشود.
هر تیم هندبال علاوه بر هفت بازیکن اصلی، چند بازیکن ذخیره هم در اختیار دارد و تعویضها برخلاف بسیاری از ورزشهای دیگر، نامحدود است و بدون توقف بازی، از ناحیه مشخصی به نام منطقه تعویض انجام میشود.
این آزادی در تعویض باعث میشود مربیان بتوانند در طول مسابقه ریتم تیم را با ورود بازیکنان تازهنفس تغییر دهند، بهخصوص در دقایق پایانی که خستگی بازیکنان اصلی بیشتر احساس میشود. هندبال یکی از پرطرفدارترین ورزشهای تیمی جهان است؛ طبق دادههای فدراسیون جهانی هندبال، بیش از دویست و یازده فدراسیون ملی زیر نظر این نهاد فعالیت میکنند و نزدیک به سی میلیون نفر در سراسر دنیا این ورزش را دنبال میکنند، که بخش بزرگی از آنها در اروپا و بهویژه کشورهای اسکاندیناوی متمرکز هستند؛ جزئیات بیشتر را میتوان در صفحه فدراسیون جهانی هندبال در ویکیپدیا دید.
بازیکنان هندبال مجازند توپ را با دست حمل کنند، حداکثر سه قدم بدون دریبل بردارند و توپ را تا سه ثانیه بدون دریبل زدن یا پاس دادن نگه دارند؛ نقض هر یک از این محدودیتها باعث واگذاری توپ به تیم حریف میشود.
این قانون کمی شبیه قانون گام برداشتن در بسکتبال عمل میکند، با این تفاوت که در هندبال بازیکن اجازه دارد ترکیبی از قدم زدن، دریبل و دوباره قدم زدن را انجام دهد تا زمانی که در هر بخش از محدودیتهای سهگانه خارج نشود. اگر علاقهمند به مقایسه این قوانین با دیگر ورزشهای توپی هستید، آموزش قوانین بسکتبال برای تماشاگران تازهکار میتواند تفاوتهای جالبی را نشان دهد.
بازیکنی که توپ را در دست دارد میتواند حداکثر سه قدم بردارد، سپس باید دریبل بزند، پاس دهد یا توپ را پرتاب کند؛ در غیر این صورت داور خطای گام برداشتن اضافی را اعلام کرده و توپ را به تیم مقابل واگذار میکند.
قانون سه ثانیه هم به این معناست که بازیکن نمیتواند بیش از سه ثانیه، بدون دریبل، پاس یا پرتاب، توپ را در دست نگه دارد. این دو قانون در کنار هم باعث میشوند سرعت بازی هندبال بالا بماند و از توقف بیمورد حمله جلوگیری شود.
ورود بازیکن میدانی تیم حملهکننده یا دفاعکننده به داخل منطقه شش متری در حین بازی خطا محسوب میشود؛ اگر مهاجم عمداً وارد این منطقه شود، توپ به دروازهبان حریف واگذار میشود و اگر مدافع باشد، بسته به موقعیت ممکن است پرتاب هفت متری اعلام شود.
استثنای این قانون زمانی است که بازیکن مهاجم پیش از ورود به منطقه در هوا باشد؛ در این حالت او میتواند توپ را پیش از فرود پرتاب کند یا پاس دهد، به شرطی که در لحظه فرود دیگر توپ را در دست نداشته باشد.
در هندبال هر بار که کل توپ از خط دروازه حریف عبور کند، یک امتیاز برای تیم مهاجم ثبت میشود؛ برخلاف بسکتبال، در هندبال تفاوتی بین نوع پرتاب وجود ندارد و همه گلها ارزش یکسانی دارند.
این سادگی در سیستم امتیازدهی باعث میشود مسابقات هندبال معمولاً با امتیازهای نسبتاً بالا، گاهی بین بیستوپنج تا چهل گل برای هر تیم، به پایان برسد. تیمی که در پایان دو نیمه سیدقیقهای گل بیشتری زده باشد برنده است و در صورت تساوی در مسابقات حذفی، دو نیمه پنجدقیقهای تمدید و در صورت نیاز پرتابهای هفت متری برگزار میشود.
| مورد | توضیح کوتاه |
|---|---|
| قانون سه قدم | حداکثر سه قدم پیش از دریبل، پاس یا پرتاب |
| قانون سه ثانیه | حداکثر سه ثانیه نگهداشتن توپ بدون دریبل |
| منطقه شش متری | فقط دروازهبان اجازه حضور دائمی دارد |
| پرتاب هفت متری | پنالتی برابر دروازهبان پس از از بین رفتن موقعیت گلزنی آشکار |
| اخراج دو دقیقهای | تیم خطاکار موقتاً با یک بازیکن کمتر بازی میکند |
در والیبال هر رالی، صرفنظر از نوع امتیاز، فقط یک امتیاز برای تیم برنده آن رالی محاسبه میشود که از این نظر به سادگی سیستم امتیازدهی هندبال شباهت دارد؛ برای آشنایی با جزئیات این سیستم میتوانید آموزش قوانین والیبال برای تازهکارها را مطالعه کنید.
خطاهای هندبال از برخورد بدنی غیرمجاز مثل هل دادن و گرفتن حریف تا اقدامات خطرناک را شامل میشوند و بسته به شدت آنها، داور میتواند اخطار شفاهی، کارت زرد، اخراج دو دقیقهای یا اخراج کامل بازیکن را اعلام کند.
سیستم جریمهبندی هندبال بهگونهای طراحی شده که تناسب مشخصی بین شدت خطا و مجازات آن وجود داشته باشد؛ خطاهای ساده معمولاً فقط با واگذاری توپ همراه هستند، در حالی که خطاهای خطرناک یا جلوگیری عمدی از یک موقعیت گلزنی، جریمه سنگینتری در پی دارند.
پرتاب هفت متری زمانی اعلام میشود که خطای دفاعی یک موقعیت گلزنی آشکار را از بین ببرد؛ این پرتاب از فاصله هفت متری دروازه و فقط در برابر دروازهبان حریف انجام میشود، بدون حضور هیچ مدافع دیگری در مسیر توپ.
به گفته داوران بینالمللی هندبال، تشخیص موقعیت گلزنی آشکار یکی از دشوارترین تصمیمهای لحظهای در این ورزش است، چون داور باید در کسری از ثانیه ارزیابی کند که آیا بدون آن خطا، مهاجم واقعاً شانس واقعی گلزنی داشته یا نه. همین دشواری باعث شده در سطح حرفهای، بازبینی ویدیویی به کمک داوران آمده است.
خطای نسبتاً شدید یا تکراری معمولاً با اخراج دو دقیقهای همراه است که در این مدت تیم خطاکار با یک بازیکن کمتر بازی میکند؛ اگر یک بازیکن در طول مسابقه سه بار اخراج دو دقیقهای بگیرد، بهطور کامل از ادامه بازی محروم میشود و تیمش تا پایان مسابقه با کمبود نفر ادامه میدهد.
خطای بسیار خشن یا غیرورزشی میتواند مستقیماً به اخراج قرمز منجر شود، بدون نیاز به طی مراحل اخطار یا اخراج دو دقیقهای. این نوع تصمیمات معمولاً در مسابقات حرفهای پس از بازبینی دقیق داوران گرفته میشود و میتواند شامل محرومیت از چند مسابقه بعدی هم باشد.
هر تیم هندبال شش پست میدانی مشخص دارد؛ دو بک کناری، یک بک میانی، دو بال و یک پیوت، که هرکدام در کنار دروازهبان نقش متفاوتی در حمله و دفاع ایفا میکنند و بر اساس قدرت بدنی، سرعت و دقت پرتاب انتخاب میشوند.
بک میانی معمولاً هدایتکننده اصلی حمله و مسئول پاسهای کلیدی به بالها و پیوت است، در حالی که بکهای کناری روی پرتابهای دور از زاویه تمرکز دارند. پیوت نزدیک منطقه شش متری حریف بازی میکند و با پشت به دروازه، فضا برای همتیمیها باز میکند یا خودش پرتاب میزند.
برای دنبال کردن راحتتر گزارش بازی هندبال، آشنایی با چند اصطلاح کلیدی مثل پیوت، فست بریک، دفاع شش به صفر، اخراج موقت و پرتاب هفت متری کافی است؛ این کلمات مرتب در گزارشهای زنده و تحلیلهای کارشناسان تکرار میشوند.
فست بریک یا ضدحمله سریع به وضعیتی گفته میشود که تیم دفاعکننده بلافاصله پس از گرفتن توپ، پیش از سازمانیافتن دفاع حریف، به سمت دروازه مقابل حمله میکند. دروازهبانانی که پرتاب آغازین سریع و دقیقی دارند، نقش مهمی در موفقیت این تاکتیک ایفا میکنند.
دفاع شش به صفر یکی از رایجترین آرایشهای دفاعی هندبال است که در آن هر شش بازیکن میدانی روی خط شش متری میایستند؛ در مقابل، آرایشهایی مثل دفاع پنج به یک یا سه به دو سه، با جلو کشیدن یک یا دو مدافع، فشار بیشتری روی پخشکننده حمله حریف وارد میکنند.
برخلاف فوتبال که قانون آفساید حرکت مهاجمان بدون توپ را محدود میکند، در هندبال چنین قانونی وجود ندارد و بازیکنان میتوانند آزادانه در نیمه حریف جابهجا شوند، به شرطی که وارد منطقه شش متری نشوند. اگر تازه با قوانین ورزشهای تیمی بهطور کلی آشنا میشوید، آشنایی کلی با قوانین ورزشهای تیمی هم میتواند نقطه شروع خوبی باشد.
هندبال ورزشی سریع، پرگل و هیجانانگیز است که با وجود قوانین نسبتاً ساده، عمق تاکتیکی زیادی دارد. آشنایی با ابعاد زمین، قانون سه قدم و سه ثانیه، منطقه شش متری، پرتاب هفت متری و پستهای اصلی بازیکنان کافی است تا هر تماشاگر تازهکاری بتواند از همان دقایق اول مسابقه، روند بازی را دنبال کند و لذت واقعی این ورزش المپیکی را تجربه کند.
تیم تحریریه
دیدگاه شما برای ما ارزشمند است
تمامی حقوق برای سایت چه خبر محفوظ است
![پولدارترین فوتبالیست دنیا [8 فوتبالیست ثروتمند]](https://chekhabar.info/wp-content/uploads/2024/06/پولدارترین-فوتبالیست-دنیا.jpg)