آب مرغ خانگی برای سوپ، آش و پخت برنج کاربرد دارد، اما نتیجه خوب فقط به جوشاندن مرغ وابسته نیست. انتخاب مواد، جوش آرام، صاف کردن و خنک‌سازی سریع، هم بر طعم اثر می‌گذارند و هم بر نگهداری ایمن. از ابتدا مقدار مصرف هر وعده را در نظر بگیرید تا بعداً بسته‌بندی راحت‌تر شود.

برای یک قابلمه متوسط می‌توانید از قطعات مرغ یا استخوان و گوشت باقی‌مانده از مرغ خام، پیاز، هویج و چند ساقه کرفس استفاده کنید. مقدار آب باید مواد را بپوشاند. نمک را کم بریزید یا تا زمان استفاده نهایی عقب بیندازید، چون آب مرغ ممکن است در غذای بعدی غلیظ شود.

خلاصه کلیدی
  • برای حدود دو لیتر آب مرغ، نزدیک یک کیلوگرم قطعات مرغ مناسبِ پخت، یک پیاز متوسط، یک هویج، یک ساقه کرفس و آب کافی آماده کنید.
  • مرغ خام را زیر شیر آب نشویید؛ پاشیدن قطره‌ها می‌تواند سطوح اطراف را آلوده کند.
  • قابلمه را تا رسیدن به جوش گرم کنید و سپس حرارت را کم کنید تا سطح مایع آرام حرکت کند.
  • پس از پایان پخت، قطعات درشت را با انبر بردارید و مایع را از صافی تمیز عبور دهید.

برای آب مرغ خانگی چه موادی لازم است؟

برای حدود دو لیتر آب مرغ، نزدیک یک کیلوگرم قطعات مرغ مناسبِ پخت، یک پیاز متوسط، یک هویج، یک ساقه کرفس و آب کافی آماده کنید. مقدار دقیق خروجی به اندازه قابلمه و مدت پخت بستگی دارد. سبزیجات را درشت خرد کنید تا صاف کردن آسان باشد.

می‌توانید برگ بو یا چند دانه فلفل اضافه کنید، اما مزه را ساده نگه دارید تا آب مرغ در غذاهای مختلف قابل استفاده باشد. سیر، سبزی معطر یا ادویه زیاد طعم آن را به یک دستور خاص محدود می‌کند. از سبزیجات کپک‌زده یا مرغی که بوی نامعمول دارد استفاده نکنید؛ جوشاندن ماده فاسد، آن را به ماده مناسب تبدیل نمی‌کند.

اگر از لاشه باقی‌مانده مرغ پخته استفاده می‌کنید، زمان و شرایط نگهداری آن را در نظر بگیرید. باقی‌مانده‌ای که مدت زیادی بیرون یخچال مانده، پایه مناسبی نیست. برای غذای خانواده، تمیزی تخته و چاقو و جدا نگه داشتن مرغ خام از مواد آماده خوردن اهمیت دارد. هدف این است که عطر مرغ و سبزیجات در آب آزاد شود، نه اینکه مواد اولیه نامطمئن پنهان شوند.

مرغ و سبزیجات را چگونه آماده کنیم؟

مرغ خام را زیر شیر آب نشویید؛ پاشیدن قطره‌ها می‌تواند سطوح اطراف را آلوده کند. بسته را باز کنید، قطعات را مستقیم به قابلمه انتقال دهید و دست‌ها و سطح تماس را تمیز کنید. پیاز و هویج را پوست بگیرید یا خوب بشویید و قطعات خراب را جدا کنید.

برای آب مرغ روشن، چربی و پوست اضافه را تا حد دلخواه کم کنید. وجود کمی چربی به طعم کمک می‌کند، ولی لایه ضخیم پس از سرد شدن را می‌توان برداشت. قطعات با استخوان طعم و بافت متفاوتی می‌دهند. اگر هدف آب مرغ برای مصرف کم‌نمک است، از افزودن نمک در این مرحله پرهیز کنید.

ظرف بزرگ‌تر از حجم مواد انتخاب کنید تا هنگام جوش آمدن سر نرود. آب را فقط تا حد پوشاندن مواد یا کمی بالاتر بریزید؛ آب بسیار زیاد طعم را رقیق می‌کند و بعد برای کاهش حجم باید زمان بیشتری صرف شود. در دستورهای دیگر مانند زرشک‌پلو با مرغ می‌توانید از آب مرغ آماده برای بخشی از مایع پخت استفاده کنید.

پخت را با چه دما و زمانی انجام دهیم؟

قابلمه را تا رسیدن به جوش گرم کنید و سپس حرارت را کم کنید تا سطح مایع آرام حرکت کند. جوش شدید و مداوم می‌تواند آب مرغ را کدر کند و حجم زیادی از آب را تبخیر کند. قطعات مرغ باید کاملاً پخته شوند؛ زمان به اندازه قطعات و نوع مواد بستگی دارد.

برای قطعات کوچک‌تر، حدود یک تا دو ساعت جوش آرام اغلب کافی است؛ استخوان‌های درشت‌تر ممکن است زمان بیشتری برای طعم‌دادن بخواهند. این بازه جای کنترل پخت کامل گوشت را نمی‌گیرد. اگر گوشت پخته را برای غذای دیگری نگه می‌دارید، آن را در زمان مناسب خارج کنید تا بیش از حد خشک نشود. دمای ایمن پخت مرغ را در راهنمای رسمی USDA بررسی کنید.

کف سطح را در آغاز پخت با قاشق بگیرید تا نتیجه شفاف‌تر شود. در قابلمه را کمی نیمه‌باز بگذارید یا بر اساس شدت جوش تنظیم کنید. هر بار آب اضافه می‌کنید، حجم و طعم را دوباره بسنجید. از رها کردن قابلمه روی شعله بدون نظارت طولانی خودداری کنید.

ظرف‌های کوچک آب مرغ صاف‌شده با برچسب تاریخ کنار فریزر
ظرف‌های کوچک آب مرغ صاف‌شده با برچسب تاریخ کنار فریزر

آب مرغ را چگونه صاف و چربی آن را کم کنیم؟

پس از پایان پخت، قطعات درشت را با انبر بردارید و مایع را از صافی تمیز عبور دهید. برای آب صاف‌تر، صافی ریزتر یا پارچه مناسب غذا به کار ببرید. مواد جامد را به زور فشار ندهید، چون ذرات ریز می‌توانند مایع را کدر کنند.

گوشت پخته قابل استفاده را از استخوان و غضروف جدا کنید و در ظرف مستقل نگه دارید. سبزیجاتی که مدت زیادی جوشیده‌اند ممکن است بافت و طعم مناسبی برای سرو نداشته باشند. اگر آب مرغ چرب است، پس از سرد شدن در یخچال لایه چربی روی سطح را بردارید. برای مصرف فوری، می‌توان بخشی از چربی سطح را با قاشق گرفت.

ظرف و صافی باید تمیز باشند. آب مرغ پخته را در همان قابلمه حجیم برای ساعت‌ها روی میز رها نکنید. مرحله بعد، خنک‌سازی و نگهداری است و از نظر ایمنی به اندازه پخت اهمیت دارد. جدا کردن مایع به ظرف‌های کم‌عمق، سرد شدن را سریع‌تر می‌کند.

آب مرغ داغ را چگونه برای یخچال خنک کنیم؟

مایع را به چند ظرف کم‌عمق و مقاوم به حرارت تقسیم کنید تا گرما سریع‌تر خارج شود. ظرف بزرگ و عمیق دیر خنک می‌شود. می‌توانید از حمام آب سرد یا یخ در اطراف ظرف استفاده کنید و مایع را با قاشق تمیز گاه‌به‌گاه هم بزنید.

پس از کاهش دما، ظرف‌ها را دربسته یا با پوشش مناسب در یخچال بگذارید. لازم نیست منتظر بمانید تا همه مایع ساعت‌ها در دمای اتاق کاملاً سرد شود؛ چنین انتظاری ایمنی را کم می‌کند. برای حجم زیاد، یخچال را یک‌باره با چند ظرف بسیار داغ پر نکنید؛ از روش تقسیم و خنک‌سازی اولیه کمک بگیرید.

راهنمای USDA برای نگهداری ایمن باقی‌مانده غذا بر سرد کردن و نگهداری مناسب تأکید می‌کند. اگر آب مرغ مدت طولانی در محیط گرم مانده یا شرایط نگهداری آن نامعلوم است، به بوی ظاهراً طبیعی برای اثبات ایمنی تکیه نکنید.

برای فریزر چه ظرف و اندازه‌ای مناسب است؟

آب مرغ را به اندازه مصرف یک‌بار تقسیم کنید: مثلاً ظرف‌های کوچک برای سس یا حجم بیشتر برای سوپ. از ظرف مناسب فریزر یا کیسه مخصوص غذا استفاده کنید و در هر ظرف کمی فضای خالی برای انبساط هنگام یخ زدن بگذارید. در را محکم ببندید و تاریخ و حجم را بنویسید.

اگر از قالب یخ استفاده می‌کنید، پس از انجماد مکعب‌ها را به کیسه فریزر منتقل کنید تا بو و رطوبت محیط کمتر بر آن‌ها اثر بگذارد. ظرف شیشه‌ای فقط وقتی مناسب است که برای انجماد طراحی شده باشد؛ شیشه پر یا نامناسب ممکن است بشکند. کیسه را روی سطح صاف قرار دهید تا بسته کم‌ضخامت شود و سریع‌تر یخ بزند.

برچسب تاریخ کمک می‌کند بسته قدیمی‌تر را زودتر استفاده کنید. افزودن ادویه یا نمک را می‌توان به غذای نهایی موکول کرد. همان روش تقسیم وعده‌ای در فریز کردن نخود پخته هم مفید است، اما مدت نگهداری هر ماده را جداگانه بسنجید.

آب مرغ چقدر در یخچال و فریزر می‌ماند؟

پاسخ سازمان ایمنی غذایی آمریکا درباره آب مرغ، نگهداری در یخچال را سه تا چهار روز و فریزر را برای بهترین کیفیت دو تا سه ماه اعلام می‌کند. این زمان‌ها با فرض پخت و خنک‌سازی و بسته‌بندی درست معنا دارند.

یخ زدن کیفیت را برای همیشه ثابت نگه نمی‌دارد. بسته‌ای که هوا گرفته یا چند بار ذوب و منجمد شده ممکن است طعم و بافت ضعیف‌تری داشته باشد. آب مرغ را در دمای مناسب فریزر نگه دارید و هر بار فقط مقدار لازم را بیرون بیاورید. اگر یخچال یا فریزر برق نداشته، پیش از مصرف وضعیت زمان و دما را بررسی کنید.

اگر بو، رنگ یا کپک غیرعادی دیدید، آب مرغ را دور بریزید. نبود این نشانه‌ها هم تضمین قطعی ایمنی غذایی نیست، به‌ویژه وقتی زمان بیرون ماندن معلوم نیست. تاریخ‌گذاری و رعایت زمان نگهداری از آزمون بو قابل اعتمادترند. برای غذای کودک یا فرد آسیب‌پذیر، درباره هر تردید محافظه‌کارانه تصمیم بگیرید.

آب مرغ منجمد را چگونه مصرف کنیم؟

برای استفاده، بسته را در یخچال ذوب کنید یا مایع منجمد را مستقیماً در قابلمه غذای در حال پخت بریزید. رها کردن طولانی‌مدت ظرف روی کابینت روش مناسبی نیست. آب مرغ را هنگام افزودن به غذا به‌اندازه کافی گرم کنید و غذای نهایی را کامل بپزید.

اگر آب مرغ پس از سرد شدن ژله‌ای شده، این حالت می‌تواند از مواد حل‌شده طبیعی مرغ باشد و به‌تنهایی نشانه فساد نیست. با گرم شدن دوباره مایع می‌شود. لایه چربی جداشده را می‌توان بسته به دستور برداشت. پیش از افزودن نمک غذا را بچشید، به‌خصوص اگر آب مرغ قبلاً نمک داشته است.

برای سوپ رقیق، از آب مرغ به‌جای بخشی از آب استفاده کنید. برای سس، مقدار کمتری را آرام بجوشانید تا غلیظ‌تر شود؛ در این حالت شوری هم بیشتر حس می‌شود. ظرف ذوب‌شده را چند بار پشت سر هم گرم و سرد نکنید. تقسیم اولیه به وعده‌های کوچک همین مشکل را کم می‌کند.

یک نمونه بسته‌بندی برای مصرف هفتگی چگونه است؟

فرض کنید از یک قابلمه حدود دو لیتر آب مرغ صاف‌شده به دست آمده است. بخشی را در دو ظرف کوچک برای مصرف نزدیک در یخچال بگذارید و باقی را در چند بسته فریزری متناسب با سوپ یا سس تقسیم کنید. مقدار هر بسته را بر اساس دستورهای معمول خانه انتخاب کنید.

روی برچسب، نام ماده، تاریخ پخت و حجم تقریبی را بنویسید. اگر دو نوع آب مرغ، یکی بی‌نمک و دیگری طعم‌دار دارید، این تفاوت را هم ثبت کنید. بسته بی‌نام ممکن است بعداً با آب گوشت یا عصاره دیگری اشتباه شود و مقدار نمک غذای نهایی را تغییر دهد.

برای ظرف پلاستیکی، مناسب بودن آن برای غذا و فریزر را بررسی کنید؛ برای شیشه، فضای خالی و مجاز بودن انجماد مهم است. کیسه نازک معمولی ممکن است نشتی بدهد. اگر بسته را تخت می‌خوابانید، ابتدا از بسته بودن در آن مطمئن شوید و تا زمان یخ زدن روی سینی قرار دهید.

هنگام مصرف، قدیمی‌ترین بسته سالم را انتخاب کنید و فقط مقدار لازم را ذوب کنید. اگر برای غذا به حجم بیشتری نیاز دارید، چند بسته کوچک را هم‌زمان در قابلمه گرم کنید. این روش از ذوب شدن مکرر کل ذخیره جلوگیری می‌کند و کنترل مقدار مصرف را آسان‌تر می‌سازد.

جمع‌بندی

آب مرغ را با مواد سالم و جوش آرام بپزید، صاف کنید و در ظرف‌های کم‌عمق سریع خنک کنید. آن را به اندازه مصرف بسته‌بندی و تاریخ‌گذاری کنید. برای یخچال بازه سه تا چهار روز و برای بهترین کیفیت فریزر دو تا سه ماه را مبنا بگیرید.

سوالات متداول
آیا آب مرغ را داغ داخل فریزر بگذاریم؟

ابتدا آن را در ظرف‌های کم‌عمق سریع خنک کنید تا حجم زیادِ داغ، دمای فریزر و غذاهای دیگر را بالا نبرد؛ سپس بسته‌بندی و منجمد کنید.

چرا آب مرغ در یخچال ژله‌ای می‌شود؟

مواد حل‌شده از مرغ و استخوان می‌توانند در سرما بافت ژله‌ای بدهند. این حالت به‌تنهایی نشانه خرابی نیست.

می‌توان آب مرغ را در قالب یخ فریز کرد؟

بله، برای مصرف کم‌حجم مناسب است. پس از یخ زدن، مکعب‌ها را در بسته دربسته و تاریخ‌دار نگه دارید.

منابع
نوشته قبلی