خرید خودرو صفر کیلومتر با اقساط در ایران معمولا از دو مسیر انجام میشود؛ طرحهای پیشفروش و اقساطی خود خودروسازان مثل ایرانخودرو و سایپا، یا تسهیلات بانکی خرید کالا با سقف سود مصوب ۲۳ درصد. انتخاب مسیر درست به میزان پیشپرداخت، مدت انتظار برای تحویل و توان بازپرداخت ماهانه خریدار بستگی دارد.
در ماههای اخیر تقاضا برای خرید خودرو صفر با روش اقساطی به دلیل افزایش قیمت نقدی خودروهای داخلی و وارداتی افزایش یافته است. در ادامه این راهنما، مسیرهای رسمی خرید اقساطی، تفاوت تسهیلات بانکی با طرح خودروساز، مدارک لازم، محاسبه هزینه واقعی اقساط و نکات پیشگیری از کلاهبرداری به تفصیل بررسی میشود.
دو مسیر اصلی وجود دارد؛ نخست طرحهای اقساطی و پیشفروش مستقیم خودروسازان مانند ایرانخودرو و سایپا که با پیشپرداخت و چک انجام میشود، و دوم تسهیلات بانکی خرید کالا که خریدار با آن به صورت نقدی خودرو را از بازار یا نمایندگی خریداری میکند و بعد اقساط را به بانک برمیگرداند.
در طرح اقساطی خودروساز، مبلغ باقیمانده قیمت خودرو معمولا با چکهای چند ماهه تسویه میشود و خریدار در ازای آن سود مشخصی به خودروساز پرداخت میکند. طبق گزارش خودرو۴۵، در طرح آرینسان ایرانخودرو، پیشپرداخت بین ۸۴۹ تا ۹۲۰ میلیون تومان بسته به مدل تعیین میشود و باقیمانده در قالب هشت یا نه فقره چک با مبلغ حدود ۱۲۹ میلیون تومان تسویه میگردد؛ خودرو نیز حدود سی روز پس از تکمیل مدارک تحویل داده میشود.
در مسیر دوم، خریدار به جای دریافت خودرو از خودروساز، تسهیلات نقدی از بانک میگیرد و با آن خودرو مورد نظر را نقدا از بازار آزاد یا نمایندگی تهیه میکند. این روش انعطاف بیشتری در انتخاب مدل و رنگ خودرو میدهد اما معمولا نیازمند ضامن کارمند، سپرده یا وثیقه ملکی است.
بر اساس بررسی رسانههای تخصصی خودرو، سایپا مدتی است طرح فروش اقساطی مستقیم خود را متوقف کرده و در حال حاضر عمدتا شرایط فروش فوقالعاده، فروش فوری و پیشفروش عادی یا مشارکتی را برای متقاضیان فعال نگه داشته است. بنابراین کسی که به دنبال خرید اقساطی مشخص از سایپا است، باید در زمان ثبتنام از فعال بودن طرح اقساطی در سامانه رسمی این شرکت مطمئن شود، زیرا شرایط هر دوره متفاوت است.
سقف نرخ سود تسهیلات بانکی غیرمشارکتی طبق مصوبه شورای پول و اعتبار در سال جاری ۲۳ درصد سالانه اعلام شده است، هرچند خریدار باید هزینههای جانبی مانند کارمزد، بیمه و گاهی مسدودی بخشی از تسهیلات را نیز در محاسبه هزینه نهایی وام لحاظ کند.
به گزارش روزنامه شرق، بانک مرکزی نرخ سود سپرده بلندمدت سهساله را ۲۲.۵ درصد و سقف نرخ سود تسهیلات عقود غیرمشارکتی و انتظاری را ۲۳ درصد اعلام کرده است. این یعنی وامی که برای خرید خودرو از بانک گرفته میشود، در حالت رسمی نباید بیش از این سقف سود داشته باشد، هرچند در عمل برخی بانکها با احتساب کارمزد و شرط سپردهگذاری، هزینه واقعی تسهیلات را بالاتر میبرند.
یک کارشناس بازار خودرو در این باره میگوید که مقایسه صرف نرخ سود اسمی وامها گمراهکننده است؛ خریدار باید مجموع اقساط پرداختی طی کل دوره بازپرداخت را با قیمت نقدی خودرو مقایسه کند تا بفهمد چند درصد بیشتر از قیمت روز پرداخت میکند، نه اینکه فقط به عدد نرخ سود اعلامی بانک بسنده کند.
برای دریافت تسهیلات بانکی خرید خودرو معمولا کارت ملی، شناسنامه، فیش حقوقی یا مدرک اشتغال، معرفی ضامن کارمند رسمی یا سند ملکی به عنوان وثیقه، و در برخی بانکها داشتن سابقه حساب یا سپرده حداقلی طی چند ماه قبل از درخواست لازم است. برخی بانکها نیز افتتاح سپرده کوتاهمدت همزمان با دریافت وام را شرط میگذارند که عملا بخشی از مبلغ وام را مسدود میکند.
خرید نقدی معمولا در جمع کل هزینه کمتری دارد زیرا سود تسهیلات به آن اضافه نمیشود، اما خرید اقساطی برای کسی که نقدینگی یکجا در اختیار ندارد یا میخواهد بخشی از سرمایهاش را برای مصارف دیگر نگه دارد، امکان مالکیت زودتر خودرو را فراهم میکند.
در شرایط تورمی، برخی خریداران ترجیح میدهند به جای نگهداشتن نقدینگی، همان مبلغ را صرف پیشپرداخت خودرو اقساطی کنند تا از افزایش قیمت خودرو در ماههای آینده در امان بمانند؛ در مقابل، عدهای دیگر معتقدند سود تسهیلات و ریسک تاخیر در تحویل، این مزیت را خنثی میکند. تصمیم نهایی به افق زمانی، ثبات درآمد ماهانه و ریسکپذیری خریدار بستگی دارد.
| معیار | خرید نقدی | خرید اقساطی |
|---|---|---|
| هزینه نهایی | معمولا کمتر (بدون سود تسهیلات) | بیشتر به دلیل سود و کارمزد |
| سرعت مالکیت | فوری پس از پرداخت | وابسته به زمان تحویل طرح |
| نیاز به ضامن یا وثیقه | ندارد | معمولا دارد |
| انعطاف انتخاب مدل و رنگ | بالا (بازار آزاد) | محدود به موجودی طرح |
| ریسک تاخیر تحویل | ندارد | در طرحهای پیشفروش وجود دارد |
شرط مشترک اغلب طرحهای ایرانخودرو و سایپا، سن حداقل هجده سال، نداشتن خرید خودرو صفر از این دو شرکت طی چهل و هشت ماه گذشته، نداشتن خودرو فعال به نام متقاضی جز موارد استثنا، و ثبتنام با یک کد ملی برای یک دستگاه خودرو در هر دوره است.
ثبتنام معمولا از طریق سامانه رسمی هر خودروساز انجام میشود؛ برای ایرانخودرو سامانههایی مانند esale.ikco.ir برای پیشفروش عمومی و سامانه likco.ir برای احراز اعتبار طرح اقساطی به کار میرود. متقاضی باید حساب بانکی فعال به نام خودش داشته باشد و شماره کارت و شبایی که وجه از طریق آن واریز میشود باید متعلق به همان فرد ثبتنامکننده باشد.
مدت انتظار برای تحویل خودرو در طرحهای فروش فوری معمولا کوتاهتر و در حدود سی روز است، در حالی که در پیشفروشهای عادی یا مشارکتی ممکن است این زمان به چند ماه برسد. پیش از ثبتنام بهتر است زمان تحویل تعهدشده، جریمه تاخیر احتمالی خودروساز و شرایط انصراف به دقت مطالعه شود.
رایجترین کلاهبرداریها شامل سایتهای جعلی مشابه سامانه رسمی خودروساز، واسطههایی که وعده نوبت زودتر در ازای دریافت مبلغ نقدی میدهند، و آگهیهای فروش اقساطی بیواسطه در شبکههای اجتماعی با قیمت وسوسهانگیز و پایینتر از بازار است.
یکی دیگر از نکات مهم، بررسی وضعیت سند و بیمه خودرو بلافاصله پس از تحویل است؛ برای اطلاعات کاملتر درباره تسویه بیمه شخص ثالث پس از خرید خودرو میتوانید راهنمای استعلام و پرداخت بیمه شخص ثالث خودرو را نیز مطالعه کنید.
برای خریدارانی که توان پیشپرداخت بالا یا انتظار چند ماهه طرحهای صفر را ندارند، خرید خودرو دست دوم با پرداخت نقدی یا وام کوچکتر میتواند جایگزین معقولی باشد، البته به شرط بررسی دقیق سلامت فنی و سند خودرو پیش از معامله.
مزیت اصلی خودرو دست دوم، نبود صف انتظار و افت قیمت کمتر نسبت به روز اول خرید خودرو صفر است. با این حال باید نسبت به استعلام کارکرد واقعی، سوابق بیمهای و رنگشدگی احتمالی بدنه دقت کرد. راهنمای خرید خودرو دست دوم بدون خطر نکات کاربردی بیشتری درباره بازدید فنی و استعلام سوابق ارائه میدهد.
پس از نهاییشدن هر خرید، چه صفر و چه دست دوم، انتقال سند به نام مالک جدید باید در مهلت قانونی انجام شود تا از جرائم احتمالی جلوگیری شود. جزئیات این مرحله در راهنمای مراحل تعویض پلاک خودرو توضیح داده شده است.
خرید خودرو صفر کیلومتر با اقساط در ایران از دو مسیر اصلی امکانپذیر است؛ طرحهای اقساطی و پیشفروش خود خودروسازان با پیشپرداخت مشخص و تسویه با چک، یا تسهیلات بانکی خرید کالا با سقف سود مصوب ۲۳ درصد که خریدار با آن خودرو را نقدا از بازار تهیه میکند. هر دو مسیر مزایا و محدودیتهای خودشان را دارند و انتخاب درست به میزان پیشپرداخت در دسترس، فوریت نیاز به خودرو و توان بازپرداخت ماهانه بستگی دارد. پیش از هرگونه ثبتنام یا پرداخت، بررسی اصالت سامانه رسمی، مطالعه دقیق شرایط انصراف و مقایسه هزینه نهایی با قیمت نقدی روز بازار توصیه میشود تا خریدار دچار تصمیم عجولانه یا کلاهبرداری نشود.
تیم تحریریه
دیدگاه شما برای ما ارزشمند است
تمامی حقوق برای سایت چه خبر محفوظ است
