برای بازی رقابتی و حساس به زمان مانند فیفا و والورنت، کنترلر سیم‌دار به‌خاطر تاخیر ورودی کمتر و نبود دغدغه شارژ باتری گزینه بهتری است؛ اما کنترلر بی‌سیم برای بازی‌های تک‌نفره و پخش روی تلویزیون، آزادی حرکت و راحتی بیشتری می‌دهد و برای اکثر کاربران عادی کافی و رضایت‌بخش است.

خلاصه کلیدی
  • کنترلر سیم‌دار تاخیر ورودی کمتری دارد و برای بازی‌های رقابتی مثل فیفا و والورنت مناسب‌تر است.
  • کنترلر بی‌سیم با بلوتوث یا گیرنده اختصاصی، آزادی حرکت بیشتری روی مبل یا از فاصله دورتر می‌دهد.
  • دسته‌های ایکس‌باکس ساده‌ترین و بی‌دردسرترین گزینه برای سازگاری کامل با ویندوز و استیم هستند.
  • دسته DualSense پلی‌استیشن ۵ لرزش تطبیقی و ماشه تطبیقی دارد اما روی ویندوز به تنظیم جانبی نیاز دارد.
  • عمر باتری، کیفیت دسته‌های آنالوگ و گارانتی رسمی سه فاکتور مهم قبل از خرید هستند.
  • کنترلرهای اورجینال با گارانتی رسمی، در بلندمدت به‌صرفه‌تر از نمونه‌های تقلبی و بدون گارانتی هستند.

کنترلر سیم‌دار و بی‌سیم چه تفاوت‌های واقعی دارند؟

تفاوت اصلی در سه چیز خلاصه می‌شود؛ تاخیر ورودی، نیاز به شارژ باتری و قیمت. کنترلر سیم‌دار همیشه متصل و بدون تاخیر اضافه است، در حالی که کنترلر بی‌سیم راحتی و آزادی حرکت بیشتری می‌دهد اما به مدیریت باتری نیاز دارد.

کنترلر سیم‌دار از طریق کابل USB مستقیم به سیگنال دیجیتال کامپیوتر متصل می‌شود و همین اتصال فیزیکی باعث می‌شود داده‌های فشردن دکمه یا حرکت آنالوگ بدون واسطه رادیویی به سیستم برسد. این یعنی تاخیر ورودی معمولا به زیر ۵ میلی‌ثانیه می‌رسد که برای بازی‌های رقابتی و سریع اهمیت زیادی دارد. در مقابل، کنترلر بی‌سیم چه با بلوتوث و چه با گیرنده رادیویی اختصاصی کار کند، یک لایه پردازش و انتقال سیگنال اضافه دارد که معمولا چند میلی‌ثانیه تاخیر بیشتر ایجاد می‌کند؛ هرچند در کنترلرهای باکیفیت این تفاوت آن‌قدر ناچیز است که در بازی‌های معمولی اصلا حس نمی‌شود.

از نظر قیمت هم معمولا کنترلرهای سیم‌دار ارزان‌تر از نسخه بی‌سیم همان مدل هستند، چون نیازی به باتری، آنتن و مدار رادیویی ندارند. اما نبود کابل روی میز یا در فاصله از مانیتور، تجربه راحت‌تری برای بازی روی مبل یا اتصال به تلویزیون فراهم می‌کند که خیلی از کاربران حاضرند برای آن هزینه بیشتری بپردازند.

تاخیر ورودی (Input Lag) در کنترلر بی‌سیم چقدر مهم است؟

برای بازی‌های داستانی و تک‌نفره تاخیر چند میلی‌ثانیه‌ای کنترلر بی‌سیم عملا محسوس نیست، اما در بازی‌های رقابتی و شوتر سریع مثل والورنت یا فیفا آنلاین، همین چند میلی‌ثانیه می‌تواند روی نتیجه یک برخورد یا شوت تاثیر بگذارد.

کنترلرهای بی‌سیم مدرن مثل نسل جدید دسته ایکس‌باکس یا DualSense با گیرنده اختصاصی USB معمولا تاخیری در حد ۷ تا ۱۰ میلی‌ثانیه دارند که برای اکثر بازی‌ها کاملا قابل قبول است. اما اتصال بلوتوث معمولی، به‌خصوص روی سیستم‌هایی با آنتن ضعیف یا تداخل با دستگاه‌های دیگر، می‌تواند این عدد را بالاتر ببرد. اگر بازی اصلی شما رقابتی و آنلاین است، بهتر است یا از کابل استفاده کنید یا کنترلری بخرید که گیرنده اختصاصی 2.4 گیگاهرتز دارد، نه فقط بلوتوث ساده.

باتری و شارژ کنترلر بی‌سیم چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

اکثر کنترلرهای بی‌سیم باکیفیت بین ۱۵ تا ۴۰ ساعت روی یک شارژ کامل کار می‌کنند، اما تمام‌شدن باتری وسط یک جلسه بازی مهم، بزرگ‌ترین شکایت رایج کاربران از این نوع دسته‌هاست.

کنترلرهایی که از باتری قابل‌شارژ داخلی استفاده می‌کنند، معمولا در حین شارژ هم با همان کابل قابل استفاده‌اند، پس عملا هیچ‌وقت کاربر کاملا بدون دسته نمی‌ماند. اما مدل‌هایی که با باتری قلمی کار می‌کنند نیاز به تعویض باتری یا داشتن باتری یدک دارند. برای کاهش دردسر، بهتر است دنبال کنترلری بگردید که هم شارژ سریع دارد و هم امکان بازی هنگام شارژ را با کابل USB می‌دهد؛ این ترکیب عملا مشکل اصلی کنترلر بی‌سیم را حل می‌کند.

قبل از خرید کنترلر باید به چه مشخصات فنی توجه کرد؟

پیش از خرید باید چهار چیز را چک کنید؛ سازگاری کامل با ویندوز و استیم، نوع اتصال، کیفیت دسته‌های آنالوگ در برابر دریفت، و طول گارانتی رسمی فروشنده یا نمایندگی داخل ایران.

خیلی از کنترلرهای ارزان‌قیمت که در ظاهر شبیه محصولات اصلی هستند، در عمل درایور رسمی برای ویندوز ندارند یا با استیم به‌درستی شناسایی نمی‌شوند و کاربر باید نرم‌افزارهای واسط نصب کند تا دسته کار کند. این موضوع به‌خصوص در بازی‌هایی که به‌صورت بومی از کنترلر ایکس‌باکس پشتیبانی می‌کنند اهمیت دارد، چون بدون شناسایی صحیح، حتی نقشه دکمه‌ها هم ممکن است اشتباه نمایش داده شود.

نوع اتصال هم مستقیم روی تجربه کاربری اثر می‌گذارد؛ USB سیم‌دار ساده‌ترین و پایدارترین گزینه است، بلوتوث برای استفاده روزمره و همراه‌داشتن راحت‌تر مناسب است، و گیرنده اختصاصی رادیویی معمولا پایدارترین حالت بی‌سیم با کمترین تاخیر را ارائه می‌دهد. اگر سیستم شما بلوتوث داخلی ندارد، باید هزینه یک دانگل بلوتوث یا گیرنده اختصاصی را هم به قیمت نهایی کنترلر اضافه کنید.

سازگاری کنترلر با ویندوز و استیم چگونه بررسی می‌شود؟

ساده‌ترین راه، جست‌وجوی نام دقیق مدل به‌همراه کلمه ویندوز یا استیم در توضیحات محصول است؛ اگر سازنده صراحتا از پشتیبانی XInput یا سازگاری با استیم نوشته باشد، معمولا بدون مشکل کار می‌کند.

کنترلرهایی که استاندارد XInput مایکروسافت را پیاده‌سازی کرده‌اند، در اکثر بازی‌های امروزی بدون نیاز به نرم‌افزار جانبی شناسایی می‌شوند و نقشه دکمه‌ها هم به‌صورت خودکار درست نمایش داده می‌شود. کنترلرهایی که فقط استاندارد قدیمی‌تر DirectInput دارند، ممکن است در برخی بازی‌های جدید دکمه‌ها را جابه‌جا نشان دهند یا اصلا شناسایی نشوند. سرویس استیم هم از طریق قابلیت Steam Input می‌تواند تقریبا هر کنترلری، حتی مدل‌های کمتر شناخته‌شده، را به یک کنترلر مجازی ایکس‌باکس تبدیل کند که این موضوع دردسر سازگاری را تا حد زیادی کم می‌کند.

کیفیت دسته‌های آنالوگ و مشکل دریفت (Stick Drift) چیست؟

دریفت یعنی دسته آنالوگ بدون هیچ فشاری از طرف کاربر، خودش حرکت را به سیستم گزارش می‌دهد؛ این مشکل معمولا بعد از چند صد ساعت استفاده از پتانسیومترهای ارزان داخل دسته‌های آنالوگ به‌وجود می‌آید.

راه‌حل بلندمدت این مشکل، انتخاب کنترلرهایی است که به‌جای پتانسیومتر سنتی از سنسورهای مغناطیسی یا هال‌افکت (Hall Effect) در دسته‌های آنالوگ استفاده می‌کنند؛ این نوع سنسورها عملا سایش فیزیکی ندارند و احتمال بروز دریفت را تا حد زیادی کاهش می‌دهند. اگر کنترلر مورد نظر شما این ویژگی را در مشخصات فنی ذکر نکرده، احتمالا از پتانسیومتر معمولی استفاده می‌کند و بعد از مدتی ممکن است دچار همین مشکل شود، به‌خصوص اگر بازی‌هایی با فشار مداوم روی آنالوگ مثل بازی‌های رانندگی یا اکشن زیاد بازی کنید.

بهترین گزینه‌های کنترلر بی‌سیم و سیم‌دار برای پی‌سی کدام‌اند؟

برای اغلب کاربران، دسته ایکس‌باکس سری ایکس اس بهترین ترکیب سازگاری و قیمت است؛ دسته DualSense پلی‌استیشن ۵ برای طرفداران لرزش تطبیقی مناسب است و کنترلرهای اختصاصی پی‌سی برای کاربران حرفه‌ای و رقابتی جذاب‌ترند.

بازار کنترلر امروز دیگر محدود به دسته‌های کنسولی نیست و برندهایی مثل GameSir، ۸BitDo و PowerA هم محصولاتی طراحی‌شده مخصوص کامپیوتر عرضه کرده‌اند که معمولا قیمت پایین‌تر و سازگاری بهتری با ویندوز دارند. انتخاب نهایی به این بستگی دارد که چه سبک بازی‌ای انجام می‌دهید و چقدر برای ویژگی‌های اضافه مثل لرزش تطبیقی یا دسته‌های قابل‌تعویض ارزش قائل هستید.

کنترلر ایکس‌باکس سری ایکس اس برای پی‌سی چه مزیتی دارد؟

مزیت اصلی این دسته، پشتیبانی بومی و بدون دردسر ویندوز از آن است؛ کافی است با کابل یا بلوتوث وصل کنید و بدون نصب هیچ درایور اضافه‌ای در تقریبا تمام بازی‌ها کار می‌کند.

چون خود ویندوز و استیم استاندارد XInput را بر اساس همین دسته طراحی کرده‌اند، دسته ایکس‌باکس همیشه اولین گزینه‌ای است که به‌درستی شناسایی می‌شود و نقشه دکمه‌ها هم دقیقا مطابق راهنمای درون‌بازی نمایش داده می‌شود. نسخه بی‌سیم آن هم با گیرنده اختصاصی ویندوز یا بلوتوث معمولی قابل اتصال است و باتری آن با دو عدد باتری قلمی یا باتری قابل‌شارژ اختیاری کار می‌کند. برای اطلاعات رسمی درباره روش‌های اتصال، می‌توانید به راهنمای پشتیبانی رسمی مایکروسافت هم مراجعه کنید.

دسته DualSense پلی‌استیشن ۵ روی ویندوز چطور کار می‌کند؟

دسته DualSense با کابل USB یا بلوتوث به ویندوز وصل می‌شود و در استیم به‌خوبی کار می‌کند، اما لرزش تطبیقی و ماشه‌های تطبیقی آن فقط در بازی‌های محدودی که به‌طور اختصاصی از آن پشتیبانی می‌کنند فعال است.

در بیشتر بازی‌های غیر پلی‌استیشنی، ویندوز این دسته را به‌عنوان یک کنترلر عمومی DirectInput می‌شناسد، پس ممکن است لازم باشد از نرم‌افزارهای واسط یا تنظیمات Steam Input استفاده کنید تا همه دکمه‌ها درست کار کنند. با این حال، کیفیت ساخت، حس لمسی دسته‌های آنالوگ و طراحی ارگونومیک DualSense طرفداران زیادی دارد و برای کسانی که هم روی پلی‌استیشن و هم روی پی‌سی بازی می‌کنند، خرید یک دسته برای هر دو پلتفرم منطقی است. جزئیات فنی اتصال را می‌توانید در صفحه پشتیبانی رسمی سونی ببینید. اگر هنوز بین خرید کنسول پلی‌استیشن یا ایکس‌باکس مردد هستید، مقاله پلی‌استیشن ۵ بهتر است یا ایکس‌باکس سری ایکس هم می‌تواند به تصمیم‌گیری شما کمک کند.

کنترلرهای اختصاصی پی‌سی مثل هال‌افکت‌دار ارزش خرید دارند؟

برای بازیکنان رقابتی و کسانی که ساعات زیادی بازی می‌کنند، کنترلرهای اختصاصی پی‌سی با دسته‌های آنالوگ هال‌افکت، دکمه‌های پشتی قابل‌برنامه‌ریزی و نرم‌افزار تنظیم اختصاصی، سرمایه‌گذاری بهتری نسبت به دسته‌های استاندارد کنسولی هستند.

برندهایی مثل GameSir و ۸BitDo محصولاتی طراحی کرده‌اند که هم قیمت رقابتی‌تری نسبت به دسته‌های حرفه‌ای رسمی دارند و هم امکاناتی مثل تعویض دسته آنالوگ، تنظیم حساسیت ماشه و ذخیره چند پروفایل مختلف را ارائه می‌دهند. نکته منفی این مدل‌ها این است که برند و پشتیبانی گارانتی آن‌ها در ایران محدودتر از مایکروسافت و سونی است، پس قبل از خرید حتما از فروشنده درباره گارانتی رسمی و امکان تعویض قطعه سوال کنید.

کنترلر بی‌سیم بخریم یا سیم‌دار؛ تصمیم نهایی بر اساس نوع بازی چیست؟

اگر بیشتر بازی رقابتی و آنلاین انجام می‌دهید، کنترلر سیم‌دار یا بی‌سیم با گیرنده اختصاصی را انتخاب کنید؛ اگر عمدتا بازی تک‌نفره، ماجراجویی یا پخش روی تلویزیون انجام می‌دهید، کنترلر بی‌سیم راحتی بیشتری می‌دهد و تفاوت تاخیر آن عملا حس نمی‌شود.

برای کسی که پشت میز کامپیوتر می‌نشیند و فاصله زیادی از سیستم ندارد، کابل USB دردسر خاصی ایجاد نمی‌کند و در عوض هزینه کمتر و پایداری بیشتری به همراه دارد. اما اگر قصد دارید کامپیوتر را از طریق HDMI به تلویزیون وصل کنید و از فاصله روی مبل بازی کنید، کابل عملا غیرعملی می‌شود و کنترلر بی‌سیم تنها گزینه منطقی است. برای بازی‌های استریم مثل Xbox Cloud Gaming یا GeForce Now روی مرورگر هم کنترلر بی‌سیم با اتصال بلوتوث مستقیم به گوشی یا تلویزیون هوشمند، تجربه راحت‌تری فراهم می‌کند.

یک راهکار میانه هم وجود دارد؛ خیلی از کنترلرهای بی‌سیم امروزی امکان اتصال هم‌زمان با کابل را هم دارند، یعنی می‌توانید در حالت عادی بی‌سیم بازی کنید و هروقت باتری تمام شد یا نیاز به کمترین تاخیر ممکن داشتید، فقط کابل را وصل کنید؛ در این حالت دسته به‌صورت خودکار به حالت سیم‌دار سوییچ می‌کند. این ویژگی عملا نیاز به خرید دو کنترلر جداگانه را از بین می‌برد.

قیمت کنترلر گیمینگ در بازار ایران و نکات خرید امن چیست؟

قیمت کنترلرهای اورجینال بسته به برند، نوع اتصال و کشور واردات به‌شدت متفاوت است و معمولا نسخه بی‌سیم بین سی تا هفتاد درصد گران‌تر از نسخه سیم‌دار همان مدل قیمت می‌خورد؛ همیشه از فروشنده درباره گارانتی رسمی و اصالت کالا مطمئن شوید.

بازار ایران پر از نمونه‌های تقلبی و کپی از دسته‌های محبوب است که در ظاهر شبیه محصول اصلی هستند اما از قطعات ارزان‌تر ساخته شده‌اند و عمر بسیار کوتاه‌تری دارند، به‌خصوص دسته‌های آنالوگ آن‌ها که خیلی زود دچار دریفت می‌شوند. برای خرید امن، بهتر است از فروشگاه‌های شناخته‌شده‌ای خرید کنید که فاکتور رسمی و گارانتی تعویض یا تعمیر ارائه می‌دهند، حتی اگر قیمت کمی بالاتر از بازار آزاد باشد. قبل از خرید نهایی هم حتما سریال محصول و جعبه اصلی را با تصاویر رسمی سایت سازنده مقایسه کنید.

اگر تازه دارید ست کامل بازی خود را می‌چینید، بد نیست علاوه بر کنترلر به بقیه قطعات هم توجه کنید؛ در راهنمای خرید لپ‌تاپ گیمینگ مشخصات فنی مهم برای اجرای روان بازی‌ها را بررسی کرده‌ایم و در راهنمای هدست گیمینگ ارزان بخریم یا گران هم به این پرداخته‌ایم که چه زمانی هدست گران‌تر واقعا ارزش خرید دارد.

جمع‌بندی

در یک جمله، اگر اولویت شما کمترین تاخیر ممکن و قیمت پایین‌تر است، سراغ کنترلر سیم‌دار بروید؛ اگر راحتی، آزادی حرکت و تجربه بازی روی مبل یا تلویزیون برایتان مهم‌تر است، کنترلر بی‌سیم انتخاب بهتری است. برای اغلب کاربران، دسته ایکس‌باکس سری ایکس اس به‌خاطر سازگاری بی‌دردسر با ویندوز و استیم، منطقی‌ترین انتخاب اول است؛ دسته DualSense برای طرفداران حس لمسی خاص و کاربران دوپلتفرمی گزینه خوبی است و کنترلرهای اختصاصی پی‌سی با دسته آنالوگ هال‌افکت هم برای بازیکنان جدی و رقابتی که به دنبال دوام بیشتر و امکانات حرفه‌ای هستند، ارزش بررسی دارند. در نهایت، هر مدلی که انتخاب می‌کنید، از خرید نمونه تقلبی و بدون گارانتی رسمی خودداری کنید تا در بلندمدت دچار مشکل دریفت یا خرابی زودهنگام نشوید.

سوالات متداول
آیا کنترلر بی‌سیم روی کامپیوتر تاخیر محسوسی نسبت به سیم‌دار دارد؟
در کنترلرهای باکیفیت با گیرنده اختصاصی، تاخیر معمولا کمتر از ۱۰ میلی‌ثانیه است و در اکثر بازی‌ها حس نمی‌شود؛ فقط در بازی‌های رقابتی حرفه‌ای این تفاوت اهمیت پیدا می‌کند.
آیا دسته پلی‌استیشن ۵ روی ویندوز بدون مشکل کار می‌کند؟
بله، با کابل یا بلوتوث وصل می‌شود و در استیم شناسایی می‌شود؛ اما لرزش تطبیقی و ماشه تطبیقی آن فقط در تعداد محدودی از بازی‌ها فعال است.
برای بازی‌های رقابتی مثل فیفا و والورنت کدام کنترلر بهتر است؟
کنترلر سیم‌دار یا کنترلر بی‌سیم با گیرنده اختصاصی رادیویی، به‌خاطر تاخیر ورودی کمتر، برای این نوع بازی‌ها گزینه بهتری نسبت به اتصال بلوتوث ساده است.
عمر باتری کنترلر بی‌سیم معمولا چقدر است؟
بسته به مدل و شدت استفاده از لرزش، معمولا بین ۱۵ تا ۴۰ ساعت روی یک شارژ کامل کار می‌کند؛ مدل‌های باتری‌قلمی‌دار می‌توانند بیشتر هم دوام بیاورند.
آیا کنترلرهای غیراورجینال و کپی ارزش خرید دارند؟
معمولا خیر؛ این نمونه‌ها زودتر دچار دریفت و خرابی می‌شوند و گارانتی رسمی ندارند، پس در بلندمدت هزینه بیشتری روی دست کاربر می‌گذارند.
برای بازی روی تلویزیون کدام نوع کنترلر مناسب‌تر است؟
کنترلر بی‌سیم با بلوتوث یا گیرنده اختصاصی، چون کابل روی مسافت طولانی محدودیت ایجاد می‌کند، برای بازی از فاصله روی مبل انتخاب بسیار بهتری است.
منابع
  1. IGN؛ The Best PC Controller for Gaming
  2. Xbox Support؛ Connect an Xbox Wireless Controller to PC
  3. PlayStation Support؛ How to Use DualSense Controllers with PC
نوشته قبلی