برای آزاد کردن حافظه ویندوز باید ابتدا از ابزار داخلی Disk Cleanup و Storage Sense برای حذف فایلهای موقت و کش استفاده کنید، سپس برنامههای اضافی و بلااستفاده را حذف کنید، فضای هایبرنیت و ریسایکلبین را مدیریت نمایید و در صورت نیاز از یک ابزار شخص ثالث معتبر برای پاکسازی عمیقتر کمک بگیرید.
برای استفاده از Disk Cleanup کافی است در نوار جستوجوی ویندوز عبارت Disk Cleanup را تایپ کنید، درایو C را انتخاب کنید، پس از پایان اسکن گزینههای فایلهای موقت، سطل بازیافت و لاگهای آپدیت را تیک بزنید و روی دکمه Clean up system files کلیک نمایید تا فضای قابلتوجهی آزاد شود.
ابزار Disk Cleanup سالهاست در ویندوز وجود دارد و یکی از سادهترین راهها برای شناسایی و حذف فایلهای بلااستفاده است. برای دسترسی به آن، روی دکمه استارت کلیک کنید یا کلید ویندوز را بزنید، سپس عبارت Disk Cleanup را تایپ کرده و برنامه را باز کنید. در پنجره باز شده، درایوی که میخواهید پاکسازی کنید (معمولاً درایو C که ویندوز روی آن نصب است) را انتخاب کنید. برنامه چند ثانیه اسکن میکند و فهرستی از دستههای قابلحذف مانند فایلهای موقت اینترنت، فایلهای سطل بازیافت، لاگهای نصب و آپدیت، و فایلهای کش بندانگشتی نمایش میدهد. با کلیک روی دکمه Clean up system files دسترسی به گزینههای بیشتری از جمله فایلهای نصب قبلی ویندوز و فایلهای موقت آپدیت باز میشود که معمولاً چند گیگابایت فضا اشغال کردهاند. پس از انتخاب موارد موردنظر، کافی است روی OK کلیک کنید تا پاکسازی آغاز شود. اگر هنوز مردد هستید کدام نسخه ویندوز را نصب کنید، مطالعه مقایسه ویندوز ۱۱ و ویندوز ۱۰ میتواند در تصمیمگیری به شما کمک کند.
Storage Sense ابزاری داخلی در ویندوز ۱۰ و ۱۱ است که با فعالسازی از مسیر Settings > System > Storage، بهطور خودکار و در بازههای زمانی مشخص فایلهای موقت، محتوای سطل بازیافت و فایلهای پوشه دانلود را که مدتها دستنخورده ماندهاند حذف میکند.
برای فعالسازی این قابلیت، وارد Settings شوید، سپس System و بعد Storage را انتخاب کنید. با روشن کردن سوییچ Storage Sense، ویندوز بهصورت خودکار در بازههای زمانی که خودتان تعیین میکنید (روزانه، هفتگی یا ماهانه) فایلهای موقت را حذف کرده و محتوای پوشه دانلود و سطل بازیافت را که مدت مشخصی دستنخورده مانده پاک میکند. همچنین میتوانید تنظیم کنید فایلهایی که کمتر استفاده میشوند، بهصورت خودکار به ابر منتقل و از حافظه محلی حذف شوند. این قابلیت بهویژه برای کاربرانی که وقت کافی برای پاکسازی دستی ندارند بسیار کاربردی است و بدون نیاز به دخالت مداوم، فضای دیسک را در وضعیت بهینه نگه میدارد.
فایلهای موقت ویندوز در مسیر C:UsersنامکاربریAppDataLocalTemp ذخیره میشوند و کش مرورگرهایی مانند کروم، فایرفاکس و اج نیز در پوشههای جداگانه نگهداری میشوند؛ میتوانید این پوشهها را با فشردن کلید ترکیبی Win+R و تایپ temp% یا از داخل تنظیمات هر مرورگر خالی کنید.
برای خالی کردن پوشه Temp، کلید Win+R را بزنید، عبارت temp% را تایپ کرده و اینتر بزنید تا پوشه باز شود، سپس با کلید ترکیبی Ctrl+A همه فایلها را انتخاب کرده و Delete را بزنید؛ فایلهایی که در حال استفاده هستند بهطور خودکار نادیده گرفته میشوند.
این پوشه محل ذخیره فایلهای موقتی است که برنامهها هنگام نصب، آپدیت یا اجرا ایجاد میکنند اما پس از پایان کار معمولاً حذف نمیشوند. با گذشت زمان، این فایلها میتوانند چندین گیگابایت فضا اشغال کنند. اگر هنگام حذف پیامی مبنی بر در حال استفاده بودن فایل دیدید، نگران نشوید و فقط روی دکمه Skip کلیک کنید تا بقیه فایلها پاک شوند. توصیه میشود این کار را هر چند هفته یکبار تکرار کنید تا پوشه Temp همیشه سبک بماند.
در هر مرورگر با فشردن کلید ترکیبی Ctrl+Shift+Delete پنجره پاکسازی دادههای مرورگر باز میشود؛ بازه زمانی را روی All time تنظیم کنید، گزینههای Cached images and files و Cookies را تیک بزنید و روی Clear data کلیک نمایید تا کش مرورگر پاک شود.
کش مرورگر برای بارگذاری سریعتر صفحاتی که قبلاً بازدید کردهاید ذخیره میشود، اما با گذشت زمان میتواند به چند گیگابایت برسد و حتی باعث کندی مرورگر شود. توجه داشته باشید که پاک کردن کوکیها ممکن است شما را از حسابهای کاربری وبسایتها خارج کند، بنابراین اگر نمیخواهید این اتفاق بیفتد، فقط گزینه Cached images and files را انتخاب کنید. این کار را میتوانید هر یک تا دو ماه یکبار برای هر مرورگری که استفاده میکنید انجام دهید.
برای حذف برنامههای اضافی، وارد Settings > Apps > Installed apps شوید، فهرست برنامهها را بر اساس حجم مرتب کنید، برنامههایی که دیگر استفاده نمیکنید را شناسایی کرده و با کلیک روی سهنقطه کنار هرکدام گزینه Uninstall را انتخاب کنید تا هم فضای دیسک و هم منابع سیستم آزاد شود.
بسیاری از کاربران بدون توجه، دهها برنامه را روی سیستم نصب میکنند که هرگز دوباره از آنها استفاده نمیکنند. برخی از این برنامهها حتی در پسزمینه اجرا میشوند و علاوه بر اشغال فضای دیسک، حافظه رم و منابع پردازنده را نیز مصرف میکنند. برای مرتبسازی بر اساس حجم، در صفحه Installed apps روی گزینه Sort by و سپس Size کلیک کنید تا سنگینترین برنامهها در بالای فهرست قرار بگیرند. پیش از حذف هر برنامه، مطمئن شوید که برنامههای ضروری سیستم مانند درایورها یا نرمافزارهای امنیتی را حذف نمیکنید. اگر پس از پاکسازی برنامهها همچنان سیستم شما کند است، ممکن است مشکل از کمبود حافظه رم باشد؛ در این صورت پیشنهاد میکنیم راهنمای کامل ارتقای رم را در چهخبر مطالعه کنید تا با روشهای افزایش سرعت کامپیوتر بیشتر آشنا شوید.
فایل هایبرنیت (hiberfil.sys) که برای قابلیت Hibernate استفاده میشود، میتواند چند گیگابایت فضا اشغال کند؛ با اجرای دستور powercfg /hibernate off در Command Prompt با دسترسی ادمین میتوانید این فضا را آزاد کنید، و همچنین بهطور منظم ریسایکلبین را خالی کنید.
برای اجرای دستور، روی دکمه استارت راستکلیک کنید، گزینه Terminal (Admin) یا Command Prompt (Admin) را انتخاب کنید و عبارت powercfg /hibernate off را تایپ و اینتر بزنید. توجه داشته باشید که با غیرفعال کردن هایبرنیت، قابلیت Fast Startup ویندوز نیز ممکن است غیرفعال شود و سیستم شما هنگام روشن شدن کمی کندتر بوت شود؛ اگر از این قابلیت استفاده نمیکنید، این موضوع مشکلی ایجاد نمیکند. برای خالی کردن ریسایکلبین نیز کافی است روی آیکون آن در دسکتاپ راستکلیک کرده و گزینه Empty Recycle Bin را انتخاب کنید؛ بهخاطر داشته باشید که فایلهای داخل ریسایکلبین همچنان فضای دیسک را اشغال میکنند تا زمانی که بهطور کامل حذف شوند. اگر همچنان با کمبود فضای دیسک مواجه هستید و از یک هارددیسک قدیمی استفاده میکنید، شاید وقت آن رسیده که مقایسه SSD و هارددیسک را بررسی کنید و به یک درایو سریعتر و کمحجمتر ارتقا دهید.
اگر ابزارهای داخلی ویندوز کافی نبودند، میتوانید از ابزارهای رایگان شخص ثالث مانند WizTree برای تحلیل بصری فضای اشغالشده، و CCleaner یا BleachBit برای پاکسازی خودکار فایلهای موقت، کش و ثبتهای اضافی رجیستری استفاده کنید تا فضای بیشتری آزاد شود.
پیش از استفاده از هر ابزار شخص ثالث، حتماً آن را از سایت رسمی سازنده دانلود کنید تا از نصب بدافزار جلوگیری شود. همچنین توصیه میشود پیش از پاکسازی خودکار رجیستری با این ابزارها، یک نقطه بازیابی سیستم (System Restore Point) ایجاد کنید تا در صورت بروز مشکل بتوانید به حالت قبل بازگردید.
WizTree یک ابزار رایگان است که در چند ثانیه کل دیسک شما را اسکن کرده و بهصورت نموداری نشان میدهد کدام پوشهها و فایلها بیشترین فضا را اشغال کردهاند، تا بتوانید بهسرعت تصمیم بگیرید کدام فایلها را حذف کنید.
این ابزار برخلاف کاوشگر ویندوز که برای محاسبه حجم پوشهها زمان زیادی میبرد، از اطلاعات جدول فایل اصلی (MFT) دیسک استفاده میکند و در نتیجه بسیار سریعتر عمل میکند. نمای درختی رنگی آن به شما کمک میکند فایلهای بزرگ فراموششده مانند ویدیوهای قدیمی یا فایلهای دانلود حجیم را بهراحتی پیدا کنید.
CCleaner و BleachBit دو ابزار محبوب رایگان هستند که فایلهای موقت، کش مرورگر، تاریخچه و فایلهای اضافی رجیستری را در یک کلیک پاک میکنند؛ BleachBit متنباز و رایگان کامل است، در حالی که CCleaner نسخه رایگان و پولی دارد.
هر دو ابزار امکان زمانبندی پاکسازی خودکار را دارند، اما توصیه میشود گزینههای مربوط به رجیستری را با احتیاط بیشتری استفاده کنید، زیرا حذف اشتباه برخی کلیدهای رجیستری میتواند در عملکرد برخی برنامهها اختلال ایجاد کند. برای اکثر کاربران، استفاده از بخش پاکسازی فایلهای موقت و کش این ابزارها کاملاً کافی و بیخطر است.
آزاد کردن حافظه و فضای دیسک ویندوز نیازی به دانش فنی پیشرفته ندارد و با چند مرحله ساده قابل انجام است. با استفاده منظم از Disk Cleanup و فعالسازی Storage Sense، حذف فایلهای موقت و کش مرورگرها، پاکسازی برنامههای اضافی، مدیریت فضای هایبرنیت و خالی کردن ریسایکلبین، میتوانید بدون نیاز به خرید سختافزار جدید، فضای قابلتوجهی از دیسک خود را بازیابی کنید. اگر پس از انجام همه این مراحل همچنان با کمبود فضا یا کندی سیستم مواجه هستید، استفاده از ابزارهای شخص ثالث مانند WizTree و CCleaner یا حتی ارتقای سختافزاری مانند تعویض هارددیسک با SSD یا افزایش رم میتواند راهحل نهایی باشد. بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که این پاکسازی را به یک عادت ماهانه تبدیل کنید.
تیم تحریریه
دیدگاه شما برای ما ارزشمند است
تمامی حقوق برای سایت چه خبر محفوظ است
